Zegar nitkowy: Różnice pomiędzy wersjami

(Wzory zegarów słonecznych)
(Wzory zegarów słonecznych)
Linia 16: Linia 16:
 
Plik:ZegarNitkowy_01.jpeg|Zegar słoneczny, nitkowy. Widok z góry na tabelę miast i otworów do ustawień szerokości geograficznej. ([[XVII]] wiek)
 
Plik:ZegarNitkowy_01.jpeg|Zegar słoneczny, nitkowy. Widok z góry na tabelę miast i otworów do ustawień szerokości geograficznej. ([[XVII]] wiek)
 
Plik:ZegarNitkowy_02.jpeg|Zegar słoneczny, nitkowy. Widok zapięcia i mocowania nitki. ([[XVII]] wiek)
 
Plik:ZegarNitkowy_02.jpeg|Zegar słoneczny, nitkowy. Widok zapięcia i mocowania nitki. ([[XVII]] wiek)
Plik:936_big.jpg|Zegar słoneczny, kieszonkowy. ([[XVII]] wiek)
+
Plik:935_big.jpg|Zegar słoneczny, kieszonkowy, 1636r. ([[XVII]] wiek)
 +
Plik:936_big.jpg|Zegar słoneczny, kieszonkowy, 1636r. ([[XVII]] wiek)
 
Plik:A_french_ivory_diptych_sundial.jpeg|Zegar słoneczny, nitkowy z kompasem, ([[XVIII]] wiek)
 
Plik:A_french_ivory_diptych_sundial.jpeg|Zegar słoneczny, nitkowy z kompasem, ([[XVIII]] wiek)
 
</gallery>
 
</gallery>

Wersja z 14:40, 21 kwi 2010

Zegar nitkowy, jest specyficznym rodzajem zegara słonecznego, w którym podstawowym gnomonem jest nitka rozciągnięta pomiędzy dwoma ściankami zegara. Z racji swojego wyglądu, często zwany jest również dyptykiem.

Budowa

Ryc.1) Cztery ściany zegara nitkowego

Jest to przykładowa budowa podręcznego zegara słonecznego. Poszczególne egzemplarze mogą się od siebie różnić - jednak ogólna zasada działania jest taka sama. Niniejszy egzemplarz jest jednym z bardziej rozbudowanych funkcjonalnie.

  • Wewnętrzny spód zegara (Ryc.1,1) zawiera kompas (do odpowiedniego spozycjonowania urządzenia), nitkę (gnomon) i podziałkę (na obwodzie kompasu) na której odczytuje się godzinę. Poniżej znajduje się mała szpilka (gnomon) umożliwiająca odczytanie godziny w systemie Włoskim (0 do 24, zaczynając od zachodu słońca) oraz w systemie Babilońskim (zaczynając od wschodu słońca).
  • Wewnętrzna góra zegara (Ryc.1,2) jest podzielona na dwie, logiczne części. Na górze znajduje się mały gnomon, wskazujący długość dnia w godzinach, oraz w jakim znaku zodiaku znajduję się obecnie słońce (od użytkownika wymagana jest znajomość pory zimowej/letniej). Poniżej występują oznaczenia szerokości geograficznych różnych miast Europy, wraz z małymi otworkami przy nich (często tabelka z miastami występuje również na górnej pokrywie zegara). Przez odpowiedni otworek należy przewlec nitkę zegara (zmieni to ograniczenie rozwarcia jego ścian - czyli również kąt nachylenia nitki względem poziomej ścianki), zależnie od lokalizacji w jakiej się znajdujemy.
  • Zewnętrzna, spodnia część (Ryc.1,3) zawiera miedziany kalkulator umożliwiający przeliczenie czasu księżycowego na słoneczny. Użytkownik musi znać fazę księżyca (ilość dni po pełni) i przekręcić zgodnie z tą wiedza dysk (czarna, zewnętrzna podziałka) w celu przeliczenia wskazań głównego gnomona (nitki).
  • Zewnętrzna, górna część (Ryc.1,4) prócz licznych zdobień zawiera różę wiatrów (z opisem po włosku) i miedzianą strzałkę umożliwiającą ustawienie azymutu i odczytanie wskazania północy, przez otwór w którym widać fragment kompasu z dolnej warstwy zegara.


Wzory zegarów słonecznych

Przydatne linki