Szisza - Historia wersji

Sauron: /* Galeria */

2016-11-08T16:46:15Z

Galeria

← poprzednia wersja		Wersja z 18:46, 8 lis 2016
Linia 42:		Linia 42:
	Plik:Cafesmoking_pg263.jpg\|Palenie fajki wodnej, Persja, przed 1676r. ([[XVII]] wiek)		Plik:Cafesmoking_pg263.jpg\|Palenie fajki wodnej, Persja, przed 1676r. ([[XVII]] wiek)
	Plik:Almanach-Pers z fajka-XVII.jpeg\|Palenie fajki wodnej, Persja ([[XVII/XVIII]] wiek)		Plik:Almanach-Pers z fajka-XVII.jpeg\|Palenie fajki wodnej, Persja ([[XVII/XVIII]] wiek)
			Plik:Almanach-Waza_do_fajki_wodnej-XIX.jpeg\|Waza do fajki wodnej, Pakistan ([[XIX]] wiek)
	</gallery>		</gallery>

Sauron: /* Historia */

2016-06-04T12:10:25Z

Historia

← poprzednia wersja		Wersja z 14:10, 4 cze 2016
Linia 18:		Linia 18:
	Jeśli przyjmiemy że [[Szisza\|szisza]] jest wytworem, stricte powstałym do palenia [[Tytoń\|tytoniu]], automatycznie jej historia może sięgać jedynie pięć wieków wstecz, kiedy to ludzie [[wikipedia:pl:Krzysztof_Kolumb\|Kolumba]] przywieźli [[Tytoń\|tytoń]] na stary kontynent. W takim wypadku należało by umiejscowić powstanie fajki wodnej gdzieś w [[XVI]] wieku (kiedy to palenie [[Tytoń\|tytoniu]] rozprzestrzeniło się po Europie - a na bliski wschód miało znacznie dalszą drogę).		Jeśli przyjmiemy że [[Szisza\|szisza]] jest wytworem, stricte powstałym do palenia [[Tytoń\|tytoniu]], automatycznie jej historia może sięgać jedynie pięć wieków wstecz, kiedy to ludzie [[wikipedia:pl:Krzysztof_Kolumb\|Kolumba]] przywieźli [[Tytoń\|tytoń]] na stary kontynent. W takim wypadku należało by umiejscowić powstanie fajki wodnej gdzieś w [[XVI]] wieku (kiedy to palenie [[Tytoń\|tytoniu]] rozprzestrzeniło się po Europie - a na bliski wschód miało znacznie dalszą drogę).

	Z drugiej jednak strony, wiadomo że rytuał palenie opium czy haszyszu ma dużo starsze korzenie i mogły do tego służyć również fajki wodne.		Z drugiej jednak strony, wiadomo że rytuał palenie [[opium]] czy [[Haszysz\|haszyszu]] ma dużo starsze korzenie i mogły do tego służyć również fajki wodne.
	<i>"Hartwich zwrócił uwagę na to, że fajki wodne, t.zw. narghile, rozpowszechnione obecnie na całym Wschodzie, były początkowo używane wyłącznie do palenia konopi, a dopiero później zastosowano je do nowej używki - do [[Tytoń\|tytoniu]]."</i><ref>Hartwich C., "Die menschlichen Genussmittel", Leipzig 1911, s. 221. </ref>		<i>"Hartwich zwrócił uwagę na to, że fajki wodne, t.zw. narghile, rozpowszechnione obecnie na całym Wschodzie, były początkowo używane wyłącznie do palenia konopi, a dopiero później zastosowano je do nowej używki - do [[Tytoń\|tytoniu]]."</i><ref>Hartwich C., "Die menschlichen Genussmittel", Leipzig 1911, s. 221. </ref>

	Obiegowa opinia zakłada powstanie fajki wodnej w Indiach lub Persji, nie ma jednak żadnych przeszkód by wynalezienie tego usprawnienia (gdyż jest to rozwiniecie tradycyjnej [[Fajka\|fajki]]) w różnych odstępach czasu, powstało w różnych miejscach.		Obiegowa opinia zakłada powstanie fajki wodnej w Indiach lub [[:pl:Persja\|Persji]], nie ma jednak żadnych przeszkód by wynalezienie tego usprawnienia (gdyż jest to rozwiniecie tradycyjnej [[Fajka\|fajki]]) w różnych odstępach czasu, powstało w różnych miejscach.
	Cytowany w wielu miejscach tekst [[wikipedia:Cyril_Elgood\|Cyryla Elgood'a]] ([[XX]] wieczny brytyjski medyk) przypisuje Abu’l-Fatḥ Gīlānī, Perskiemu medykowi na Indyjskim dworze [[wikipedia:pl:Akbar\|Dżalal ad-Din Muhammad Akbara I]], zaprezentowanie [[Szisza\|sziszy]] szerszemu gronu odbiorców: <i>"wpierw dym tytoniowy przechodzi przez mały pojemnik wypełniony wodą, gdzie ulega oczyszczeniu i schłodzeniu"</i>. Nigdzie jednak [[wikipedia:Cyril_Elgood\|Cyril Elgood]] nie wspomina o źródle tych informacji.<ref>Encyklopedia Iranica [http://www.iranicaonline.org/articles/galyan- Szisza]</ref>		Cytowany w wielu miejscach tekst [[wikipedia:Cyril_Elgood\|Cyryla Elgood'a]] ([[XX]] wieczny brytyjski medyk) przypisuje Abu’l-Fatḥ Gīlānī, Perskiemu medykowi na Indyjskim dworze [[wikipedia:pl:Akbar\|Dżalal ad-Din Muhammad Akbara I]], zaprezentowanie [[Szisza\|sziszy]] szerszemu gronu odbiorców: <i>"wpierw dym tytoniowy przechodzi przez mały pojemnik wypełniony wodą, gdzie ulega oczyszczeniu i schłodzeniu"</i>. Nigdzie jednak [[wikipedia:Cyril_Elgood\|Cyril Elgood]] nie wspomina o źródle tych informacji.<ref>Encyklopedia Iranica [http://www.iranicaonline.org/articles/galyan- Szisza]</ref>

Sauron: Dodałem wszystkie uzbierane materiały...

2012-07-18T17:23:53Z

Dodałem wszystkie uzbierane materiały...

← poprzednia wersja		Wersja z 19:23, 18 lip 2012
Linia 26:		Linia 26:
	Równolegle, w zbliżonym okresie do wspomnianego wcześniej wynalazku Abu'l-Fath, Perski [[wikipedia:pl:Tetrastych\|tetrastych]] (wiersz) autorstwa Ahlī Šīrāzī (zm. 1535 r.), wspomina użycie ḡalyān u [[wikipedia:pl:Safawidzi\|Safawidów]] w Iranie. <ref>Za [http://www.iranicaonline.org/articles/galyan- Iranica Onlince]: N.-A. Falsafī, Zendagānī-e Šāh ʿAbbās-e Awwal, 4 vols., Tehran, 1334-46 Š./1955-67, II, strona. 277</ref>		Równolegle, w zbliżonym okresie do wspomnianego wcześniej wynalazku Abu'l-Fath, Perski [[wikipedia:pl:Tetrastych\|tetrastych]] (wiersz) autorstwa Ahlī Šīrāzī (zm. 1535 r.), wspomina użycie ḡalyān u [[wikipedia:pl:Safawidzi\|Safawidów]] w Iranie. <ref>Za [http://www.iranicaonline.org/articles/galyan- Iranica Onlince]: N.-A. Falsafī, Zendagānī-e Šāh ʿAbbās-e Awwal, 4 vols., Tehran, 1334-46 Š./1955-67, II, strona. 277</ref>

	Obiegowa opinia zakłada, że współczesny kształt [[Szisza\|sziszy]] zawdzięczamy Turkom, którzy to w znacznym stopniu wpłynęli na obecnie stosowany rytuał palenia jak i używane narzędzia.<ref>[http://cigarsmokersland.com/hookah/ Hookah History]</ref> ~~Przyczynili się również do upowszechnienia zwyczaju jako masowej rozrywki.~~ Ponoć również to Turcy, około [[XV]] wieku, usprawnili budowę ~~sziszy~~, przez zamianę sztywnego ustnika na elastyczny wąż.		Obiegowa opinia zakłada, że współczesny kształt [[Szisza\|sziszy]] zawdzięczamy Turkom, którzy to w znacznym stopniu wpłynęli na obecnie stosowany rytuał palenia jak i używane narzędzia.<ref name="hhistory">[http://cigarsmokersland.com/hookah/ Hookah History]</ref> Ponoć również to Turcy, około [[XVI]] wieku, usprawnili budowę [[Szisza\|fajki wodnej]], przez zamianę sztywnego ustnika na elastyczny wąż.

			Za czasów [[wikipedia:pl:Murad_IV\|Murada IV]], (1623-40) w Turcji, palenie fajki wodnej, stało się częścią kultury kawiarnianej. Powstał dość precyzyjny, pieczołowicie przestrzegany rytuał jej palenia.<ref name="hhistory"/>
			Nie wszystkie [[Tytoń\|tytonie]] uznawano za odpowiednie do palenia w [[Szisza\|sziszy]]. Używano głównie czarnego, ciężkiego [[Tytoń\|tytoniu]] sprowadzanego z Iranu. Specjalna procedura wielokrotnego płukania i suszenia sprawiała, iż był on wyjątkowo mocny.

			Formą mody było dodawanie do wody różnych owoców - można było obserwować ich ruch w butli podczas zaciągania się dymem. Niektórzy dodawali do wody różne soki lub olejki, by delektować się dodatkowym aromatem dymu.

	== Galeria ==		== Galeria ==

Sauron: /* Historia */

2012-07-18T17:08:40Z

Historia

← poprzednia wersja		Wersja z 19:08, 18 lip 2012
Linia 26:		Linia 26:
	Równolegle, w zbliżonym okresie do wspomnianego wcześniej wynalazku Abu'l-Fath, Perski [[wikipedia:pl:Tetrastych\|tetrastych]] (wiersz) autorstwa Ahlī Šīrāzī (zm. 1535 r.), wspomina użycie ḡalyān u [[wikipedia:pl:Safawidzi\|Safawidów]] w Iranie. <ref>Za [http://www.iranicaonline.org/articles/galyan- Iranica Onlince]: N.-A. Falsafī, Zendagānī-e Šāh ʿAbbās-e Awwal, 4 vols., Tehran, 1334-46 Š./1955-67, II, strona. 277</ref>		Równolegle, w zbliżonym okresie do wspomnianego wcześniej wynalazku Abu'l-Fath, Perski [[wikipedia:pl:Tetrastych\|tetrastych]] (wiersz) autorstwa Ahlī Šīrāzī (zm. 1535 r.), wspomina użycie ḡalyān u [[wikipedia:pl:Safawidzi\|Safawidów]] w Iranie. <ref>Za [http://www.iranicaonline.org/articles/galyan- Iranica Onlince]: N.-A. Falsafī, Zendagānī-e Šāh ʿAbbās-e Awwal, 4 vols., Tehran, 1334-46 Š./1955-67, II, strona. 277</ref>

	Obiegowa opinia ~~twierdzi ze~~ współczesny kształt [[Szisza\|sziszy]] zawdzięczamy Turkom, którzy to w znacznym stopniu ~~ukształtowali~~ obecnie stosowany rytuał palenia jak i używane narzędzia.<ref>[http://cigarsmokersland.com/hookah/ Hookah History]</ref> Przyczynili się również do upowszechnienia zwyczaju jako masowej rozrywki. Ponoć również to Turcy, około [[XV]] wieku, usprawnili budowę sziszy, przez zamianę sztywnego ustnika na elastyczny wąż.		Obiegowa opinia zakłada, że współczesny kształt [[Szisza\|sziszy]] zawdzięczamy Turkom, którzy to w znacznym stopniu wpłynęli na obecnie stosowany rytuał palenia jak i używane narzędzia.<ref>[http://cigarsmokersland.com/hookah/ Hookah History]</ref> Przyczynili się również do upowszechnienia zwyczaju jako masowej rozrywki. Ponoć również to Turcy, około [[XV]] wieku, usprawnili budowę sziszy, przez zamianę sztywnego ustnika na elastyczny wąż.

	== Galeria ==		== Galeria ==

Sauron: /* Galeria */

2012-07-17T20:25:06Z

Galeria

← poprzednia wersja		Wersja z 22:25, 17 lip 2012
Linia 31:		Linia 31:

	<gallery caption="Przedstawienia szisz lub ich fragmentów" widths="200px" heights="200px" perrow="4">		<gallery caption="Przedstawienia szisz lub ich fragmentów" widths="200px" heights="200px" perrow="4">
	~~Plik:2010EA2026 jpg l.jpeg\|Gliniana podstawa do sziszy, ([[XV]]-[[XVI]] wiek)~~
	Plik:2008BV0691_jpg_l.jpg\|Gliniana podstawa do sziszy, ([[XV]]-[[XVI]] wiek)		Plik:2008BV0691_jpg_l.jpg\|Gliniana podstawa do sziszy, ([[XV]]-[[XVI]] wiek)
			Plik:2010EA2026 jpg l.jpeg\|Gliniana podstawa do sziszy, ([[XVII]] wiek)
	Plik:Sf1984-221.jpg\|Szisza - zbiornik na wodę z motywami kwiatowymi i irysami, koniec [[XVII]] wieku		Plik:Sf1984-221.jpg\|Szisza - zbiornik na wodę z motywami kwiatowymi i irysami, koniec [[XVII]] wieku
	Plik:Almanach-Szisza-XVIII.jpeg\|Szisza - zbiornik na wodę, ok. 1700r. ([[XVII]]/[[XVIII]] wiek)		Plik:Almanach-Szisza-XVIII.jpeg\|Szisza - zbiornik na wodę, ok. 1700r. ([[XVII]]/[[XVIII]] wiek)

Sauron: /* Historia */

2012-07-17T20:21:46Z

Historia

← poprzednia wersja		Wersja z 22:21, 17 lip 2012
Linia 19:		Linia 19:

	Z drugiej jednak strony, wiadomo że rytuał palenie opium czy haszyszu ma dużo starsze korzenie i mogły do tego służyć również fajki wodne.		Z drugiej jednak strony, wiadomo że rytuał palenie opium czy haszyszu ma dużo starsze korzenie i mogły do tego służyć również fajki wodne.
	"Hartwich zwrócił uwagę na to, że fajki wodne, t.zw. narghile, rozpowszechnione obecnie na całym Wschodzie, były początkowo używane wyłącznie do palenia konopi, a dopiero później zastosowano je do nowej używki - do [[Tytoń\|tytoniu]]."<ref>Hartwich C., "Die menschlichen Genussmittel", Leipzig 1911, s. 221. </ref>		<i>"Hartwich zwrócił uwagę na to, że fajki wodne, t.zw. narghile, rozpowszechnione obecnie na całym Wschodzie, były początkowo używane wyłącznie do palenia konopi, a dopiero później zastosowano je do nowej używki - do [[Tytoń\|tytoniu]]."</i><ref>Hartwich C., "Die menschlichen Genussmittel", Leipzig 1911, s. 221. </ref>

	Obiegowa opinia zakłada powstanie fajki wodnej w Indiach lub Persji, nie ma jednak żadnych przeszkód by wynalezienie tego usprawnienia (gdyż jest to rozwiniecie tradycyjnej [[Fajka\|fajki]]) w różnych odstępach czasu, powstało w różnych miejscach.		Obiegowa opinia zakłada powstanie fajki wodnej w Indiach lub Persji, nie ma jednak żadnych przeszkód by wynalezienie tego usprawnienia (gdyż jest to rozwiniecie tradycyjnej [[Fajka\|fajki]]) w różnych odstępach czasu, powstało w różnych miejscach.
	Cytowany w wielu miejscach tekst [[wikipedia:Cyril_Elgood\|~~Cyril~~ Elgood'a]] ([[XX]] wieczny brytyjski medyk) przypisuje Abu’l-Fatḥ Gīlānī, Perskiemu medykowi na Indyjskim dworze [[wikipedia:pl:Akbar\|Dżalal ad-Din Muhammad Akbara I]], zaprezentowanie [[Szisza\|sziszy]] szerszemu gronu odbiorców: "wpierw dym tytoniowy przechodzi przez mały pojemnik wypełniony wodą, gdzie ulega oczyszczeniu i schłodzeniu". Nigdzie jednak [[wikipedia:Cyril_Elgood\|Cyril Elgood]] nie wspomina o źródle tych informacji.<ref>Encyklopedia Iranica [http://www.iranicaonline.org/articles/galyan- Szisza]</ref>		Cytowany w wielu miejscach tekst [[wikipedia:Cyril_Elgood\|Cyryla Elgood'a]] ([[XX]] wieczny brytyjski medyk) przypisuje Abu’l-Fatḥ Gīlānī, Perskiemu medykowi na Indyjskim dworze [[wikipedia:pl:Akbar\|Dżalal ad-Din Muhammad Akbara I]], zaprezentowanie [[Szisza\|sziszy]] szerszemu gronu odbiorców: <i>"wpierw dym tytoniowy przechodzi przez mały pojemnik wypełniony wodą, gdzie ulega oczyszczeniu i schłodzeniu"</i>. Nigdzie jednak [[wikipedia:Cyril_Elgood\|Cyril Elgood]] nie wspomina o źródle tych informacji.<ref>Encyklopedia Iranica [http://www.iranicaonline.org/articles/galyan- Szisza]</ref>

	Równolegle, w zbliżonym okresie do wspomnianego wcześniej wynalazku Abu'l-Fath, Perski [[wikipedia:pl:Tetrastych\|tetrastych]] (wiersz) autorstwa Ahlī Šīrāzī (zm. 1535), wspomina użycie ḡalyān u [[wikipedia:pl:Safawidzi\|Safawidów]] w Iranie. <ref>Za [http://www.iranicaonline.org/articles/galyan- Iranica Onlince]: N.-A. Falsafī, Zendagānī-e Šāh ʿAbbās-e Awwal, 4 vols., Tehran, 1334-46 Š./1955-67, II, strona. 277</ref>		Równolegle, w zbliżonym okresie do wspomnianego wcześniej wynalazku Abu'l-Fath, Perski [[wikipedia:pl:Tetrastych\|tetrastych]] (wiersz) autorstwa Ahlī Šīrāzī (zm. 1535 r.), wspomina użycie ḡalyān u [[wikipedia:pl:Safawidzi\|Safawidów]] w Iranie. <ref>Za [http://www.iranicaonline.org/articles/galyan- Iranica Onlince]: N.-A. Falsafī, Zendagānī-e Šāh ʿAbbās-e Awwal, 4 vols., Tehran, 1334-46 Š./1955-67, II, strona. 277</ref>

	Obiegowa opinia twierdzi ze współczesny kształt [[Szisza\|sziszy]] zawdzięczamy Turkom, którzy to w znacznym stopniu ukształtowali obecnie stosowany rytuał palenia jak i używane narzędzia.<ref>[http://cigarsmokersland.com/hookah/ Hookah History]</ref> Przyczynili się również do upowszechnienia zwyczaju jako masowej rozrywki. Ponoć również to Turcy, około [[XV]] wieku, usprawnili budowę sziszy, przez zamianę sztywnego ustnika na elastyczny wąż.		Obiegowa opinia twierdzi ze współczesny kształt [[Szisza\|sziszy]] zawdzięczamy Turkom, którzy to w znacznym stopniu ukształtowali obecnie stosowany rytuał palenia jak i używane narzędzia.<ref>[http://cigarsmokersland.com/hookah/ Hookah History]</ref> Przyczynili się również do upowszechnienia zwyczaju jako masowej rozrywki. Ponoć również to Turcy, około [[XV]] wieku, usprawnili budowę sziszy, przez zamianę sztywnego ustnika na elastyczny wąż.

Sauron: /* Galeria */

2012-07-17T20:20:17Z

Galeria

← poprzednia wersja		Wersja z 22:20, 17 lip 2012
Linia 35:		Linia 35:
	Plik:Sf1984-221.jpg\|Szisza - zbiornik na wodę z motywami kwiatowymi i irysami, koniec [[XVII]] wieku		Plik:Sf1984-221.jpg\|Szisza - zbiornik na wodę z motywami kwiatowymi i irysami, koniec [[XVII]] wieku
	Plik:Almanach-Szisza-XVIII.jpeg\|Szisza - zbiornik na wodę, ok. 1700r. ([[XVII]]/[[XVIII]] wiek)		Plik:Almanach-Szisza-XVIII.jpeg\|Szisza - zbiornik na wodę, ok. 1700r. ([[XVII]]/[[XVIII]] wiek)
			Plik:Cafesmoking_pg263.jpg\|Palenie fajki wodnej, Persja, przed 1676r. ([[XVII]] wiek)
			Plik:Almanach-Pers z fajka-XVII.jpeg\|Palenie fajki wodnej, Persja ([[XVII/XVIII]] wiek)
	</gallery>		</gallery>

Sauron: /* Historia */

2012-06-25T20:28:23Z

Historia

← poprzednia wersja		Wersja z 22:28, 25 cze 2012
Linia 22:		Linia 22:

	Obiegowa opinia zakłada powstanie fajki wodnej w Indiach lub Persji, nie ma jednak żadnych przeszkód by wynalezienie tego usprawnienia (gdyż jest to rozwiniecie tradycyjnej [[Fajka\|fajki]]) w różnych odstępach czasu, powstało w różnych miejscach.		Obiegowa opinia zakłada powstanie fajki wodnej w Indiach lub Persji, nie ma jednak żadnych przeszkód by wynalezienie tego usprawnienia (gdyż jest to rozwiniecie tradycyjnej [[Fajka\|fajki]]) w różnych odstępach czasu, powstało w różnych miejscach.
	Cytowany w wielu miejscach tekst [[wikipedia:Cyril_Elgood\|Cyril Elgood'a]] ([[XX]] wieczny brytyjski medyk) przypisuje Abu’l-Fatḥ Gīlānī, ~~nadwornemu~~ medykowi Dżalal ad-Din Muhammad Akbara I, ~~zaproponowanie fajki~~		Cytowany w wielu miejscach tekst [[wikipedia:Cyril_Elgood\|Cyril Elgood'a]] ([[XX]] wieczny brytyjski medyk) przypisuje Abu’l-Fatḥ Gīlānī, Perskiemu medykowi na Indyjskim dworze [[wikipedia:pl:Akbar\|Dżalal ad-Din Muhammad Akbara I]], zaprezentowanie [[Szisza\|sziszy]] szerszemu gronu odbiorców: "wpierw dym tytoniowy przechodzi przez mały pojemnik wypełniony wodą, gdzie ulega oczyszczeniu i schłodzeniu". Nigdzie jednak [[wikipedia:Cyril_Elgood\|Cyril Elgood]] nie wspomina o źródle tych informacji.<ref>Encyklopedia Iranica [http://www.iranicaonline.org/articles/galyan- Szisza]</ref>

	~~Idea działania fajki wodnej powstała najprawdopodobniej~~ w ~~Indiach lub Persji~~. Obiegowa opinia twierdzi ze współczesny kształt [[Szisza\|sziszy]] zawdzięczamy Turkom, którzy to w znacznym stopniu ukształtowali obecnie stosowany rytuał palenia jak i używane narzędzia.<ref>[http://cigarsmokersland.com/hookah/ Hookah History]</ref> Przyczynili się również do upowszechnienia zwyczaju jako masowej rozrywki. Ponoć również to Turcy, około [[XV]] wieku, usprawnili budowę sziszy, przez zamianę sztywnego ustnika na elastyczny wąż.		Równolegle, w zbliżonym okresie do wspomnianego wcześniej wynalazku Abu'l-Fath, Perski [[wikipedia:pl:Tetrastych\|tetrastych]] (wiersz) autorstwa Ahlī Šīrāzī (zm. 1535), wspomina użycie ḡalyān u [[wikipedia:pl:Safawidzi\|Safawidów]] w Iranie. <ref>Za [http://www.iranicaonline.org/articles/galyan- Iranica Onlince]: N.-A. Falsafī, Zendagānī-e Šāh ʿAbbās-e Awwal, 4 vols., Tehran, 1334-46 Š./1955-67, II, strona. 277</ref>

			Obiegowa opinia twierdzi ze współczesny kształt [[Szisza\|sziszy]] zawdzięczamy Turkom, którzy to w znacznym stopniu ukształtowali obecnie stosowany rytuał palenia jak i używane narzędzia.<ref>[http://cigarsmokersland.com/hookah/ Hookah History]</ref> Przyczynili się również do upowszechnienia zwyczaju jako masowej rozrywki. Ponoć również to Turcy, około [[XV]] wieku, usprawnili budowę sziszy, przez zamianę sztywnego ustnika na elastyczny wąż.

	== Galeria ==		== Galeria ==

Sauron: /* Historia */

2012-06-25T19:17:26Z

Historia

← poprzednia wersja		Wersja z 21:17, 25 cze 2012
Linia 20:		Linia 20:
	Z drugiej jednak strony, wiadomo że rytuał palenie opium czy haszyszu ma dużo starsze korzenie i mogły do tego służyć również fajki wodne.		Z drugiej jednak strony, wiadomo że rytuał palenie opium czy haszyszu ma dużo starsze korzenie i mogły do tego służyć również fajki wodne.
	"Hartwich zwrócił uwagę na to, że fajki wodne, t.zw. narghile, rozpowszechnione obecnie na całym Wschodzie, były początkowo używane wyłącznie do palenia konopi, a dopiero później zastosowano je do nowej używki - do [[Tytoń\|tytoniu]]."<ref>Hartwich C., "Die menschlichen Genussmittel", Leipzig 1911, s. 221. </ref>		"Hartwich zwrócił uwagę na to, że fajki wodne, t.zw. narghile, rozpowszechnione obecnie na całym Wschodzie, były początkowo używane wyłącznie do palenia konopi, a dopiero później zastosowano je do nowej używki - do [[Tytoń\|tytoniu]]."<ref>Hartwich C., "Die menschlichen Genussmittel", Leipzig 1911, s. 221. </ref>

			Obiegowa opinia zakłada powstanie fajki wodnej w Indiach lub Persji, nie ma jednak żadnych przeszkód by wynalezienie tego usprawnienia (gdyż jest to rozwiniecie tradycyjnej [[Fajka\|fajki]]) w różnych odstępach czasu, powstało w różnych miejscach.
			Cytowany w wielu miejscach tekst [[wikipedia:Cyril_Elgood\|Cyril Elgood'a]] ([[XX]] wieczny brytyjski medyk) przypisuje Abu’l-Fatḥ Gīlānī, nadwornemu medykowi Dżalal ad-Din Muhammad Akbara I, zaproponowanie fajki

	Idea działania fajki wodnej powstała najprawdopodobniej w Indiach lub Persji. Obiegowa opinia twierdzi ze współczesny kształt [[Szisza\|sziszy]] zawdzięczamy Turkom, którzy to w znacznym stopniu ukształtowali obecnie stosowany rytuał palenia jak i używane narzędzia.<ref>[http://cigarsmokersland.com/hookah/ Hookah History]</ref> Przyczynili się również do upowszechnienia zwyczaju jako masowej rozrywki. Ponoć również to Turcy, około [[XV]] wieku, usprawnili budowę sziszy, przez zamianę sztywnego ustnika na elastyczny wąż.		Idea działania fajki wodnej powstała najprawdopodobniej w Indiach lub Persji. Obiegowa opinia twierdzi ze współczesny kształt [[Szisza\|sziszy]] zawdzięczamy Turkom, którzy to w znacznym stopniu ukształtowali obecnie stosowany rytuał palenia jak i używane narzędzia.<ref>[http://cigarsmokersland.com/hookah/ Hookah History]</ref> Przyczynili się również do upowszechnienia zwyczaju jako masowej rozrywki. Ponoć również to Turcy, około [[XV]] wieku, usprawnili budowę sziszy, przez zamianę sztywnego ustnika na elastyczny wąż.

Sauron: /* Historia */

2012-06-24T17:48:39Z

Historia

← poprzednia wersja		Wersja z 19:48, 24 cze 2012
Linia 16:		Linia 16:
	== Historia ==		== Historia ==

	Jeśli przyjmiemy że [[Szisza\|szisza]] jest wytworem, stricte ~~stworzonym~~ do palenia [[Tytoń\|tytoniu]], automatycznie jej historia może sięgać jedynie pięć wieków wstecz, kiedy to ludzie [[wikipedia:pl:Krzysztof_Kolumb\|Kolumba]] przywieźli [[Tytoń\|tytoń]] na stary kontynent. W takim wypadku należało by umiejscowić powstanie fajki wodnej gdzieś w [[XVI]] wieku (kiedy to palenie [[Tytoń\|tytoniu]] rozprzestrzeniło się po Europie - a na bliski wschód miało znacznie dalszą drogę).		Jeśli przyjmiemy że [[Szisza\|szisza]] jest wytworem, stricte powstałym do palenia [[Tytoń\|tytoniu]], automatycznie jej historia może sięgać jedynie pięć wieków wstecz, kiedy to ludzie [[wikipedia:pl:Krzysztof_Kolumb\|Kolumba]] przywieźli [[Tytoń\|tytoń]] na stary kontynent. W takim wypadku należało by umiejscowić powstanie fajki wodnej gdzieś w [[XVI]] wieku (kiedy to palenie [[Tytoń\|tytoniu]] rozprzestrzeniło się po Europie - a na bliski wschód miało znacznie dalszą drogę).

	Z drugiej jednak strony, wiadomo że rytuał palenie opium czy haszyszu ma dużo starsze korzenie i mogły do tego służyć również fajki wodne.		Z drugiej jednak strony, wiadomo że rytuał palenie opium czy haszyszu ma dużo starsze korzenie i mogły do tego służyć również fajki wodne.
Linia 22:		Linia 22:

	Idea działania fajki wodnej powstała najprawdopodobniej w Indiach lub Persji. Obiegowa opinia twierdzi ze współczesny kształt [[Szisza\|sziszy]] zawdzięczamy Turkom, którzy to w znacznym stopniu ukształtowali obecnie stosowany rytuał palenia jak i używane narzędzia.<ref>[http://cigarsmokersland.com/hookah/ Hookah History]</ref> Przyczynili się również do upowszechnienia zwyczaju jako masowej rozrywki. Ponoć również to Turcy, około [[XV]] wieku, usprawnili budowę sziszy, przez zamianę sztywnego ustnika na elastyczny wąż.		Idea działania fajki wodnej powstała najprawdopodobniej w Indiach lub Persji. Obiegowa opinia twierdzi ze współczesny kształt [[Szisza\|sziszy]] zawdzięczamy Turkom, którzy to w znacznym stopniu ukształtowali obecnie stosowany rytuał palenia jak i używane narzędzia.<ref>[http://cigarsmokersland.com/hookah/ Hookah History]</ref> Przyczynili się również do upowszechnienia zwyczaju jako masowej rozrywki. Ponoć również to Turcy, około [[XV]] wieku, usprawnili budowę sziszy, przez zamianę sztywnego ustnika na elastyczny wąż.


	== Galeria ==		== Galeria ==

← poprzednia wersja		Wersja z 14:10, 4 cze 2016
Linia 18:		Linia 18:
	Jeśli przyjmiemy że [[Szisza\|szisza]] jest wytworem, stricte powstałym do palenia [[Tytoń\|tytoniu]], automatycznie jej historia może sięgać jedynie pięć wieków wstecz, kiedy to ludzie [[wikipedia:pl:Krzysztof_Kolumb\|Kolumba]] przywieźli [[Tytoń\|tytoń]] na stary kontynent. W takim wypadku należało by umiejscowić powstanie fajki wodnej gdzieś w [[XVI]] wieku (kiedy to palenie [[Tytoń\|tytoniu]] rozprzestrzeniło się po Europie - a na bliski wschód miało znacznie dalszą drogę).		Jeśli przyjmiemy że [[Szisza\|szisza]] jest wytworem, stricte powstałym do palenia [[Tytoń\|tytoniu]], automatycznie jej historia może sięgać jedynie pięć wieków wstecz, kiedy to ludzie [[wikipedia:pl:Krzysztof_Kolumb\|Kolumba]] przywieźli [[Tytoń\|tytoń]] na stary kontynent. W takim wypadku należało by umiejscowić powstanie fajki wodnej gdzieś w [[XVI]] wieku (kiedy to palenie [[Tytoń\|tytoniu]] rozprzestrzeniło się po Europie - a na bliski wschód miało znacznie dalszą drogę).

	Z drugiej jednak strony, wiadomo że rytuał palenie opium czy haszyszu ma dużo starsze korzenie i mogły do tego służyć również fajki wodne.		Z drugiej jednak strony, wiadomo że rytuał palenie [[opium]] czy [[Haszysz\|haszyszu]] ma dużo starsze korzenie i mogły do tego służyć również fajki wodne.
	<i>"Hartwich zwrócił uwagę na to, że fajki wodne, t.zw. narghile, rozpowszechnione obecnie na całym Wschodzie, były początkowo używane wyłącznie do palenia konopi, a dopiero później zastosowano je do nowej używki - do [[Tytoń\|tytoniu]]."</i><ref>Hartwich C., "Die menschlichen Genussmittel", Leipzig 1911, s. 221. </ref>		<i>"Hartwich zwrócił uwagę na to, że fajki wodne, t.zw. narghile, rozpowszechnione obecnie na całym Wschodzie, były początkowo używane wyłącznie do palenia konopi, a dopiero później zastosowano je do nowej używki - do [[Tytoń\|tytoniu]]."</i><ref>Hartwich C., "Die menschlichen Genussmittel", Leipzig 1911, s. 221. </ref>

	Obiegowa opinia zakłada powstanie fajki wodnej w Indiach lub Persji, nie ma jednak żadnych przeszkód by wynalezienie tego usprawnienia (gdyż jest to rozwiniecie tradycyjnej [[Fajka\|fajki]]) w różnych odstępach czasu, powstało w różnych miejscach.		Obiegowa opinia zakłada powstanie fajki wodnej w Indiach lub [[:pl:Persja\|Persji]], nie ma jednak żadnych przeszkód by wynalezienie tego usprawnienia (gdyż jest to rozwiniecie tradycyjnej [[Fajka\|fajki]]) w różnych odstępach czasu, powstało w różnych miejscach.
	Cytowany w wielu miejscach tekst [[wikipedia:Cyril_Elgood\|Cyryla Elgood'a]] ([[XX]] wieczny brytyjski medyk) przypisuje Abu’l-Fatḥ Gīlānī, Perskiemu medykowi na Indyjskim dworze [[wikipedia:pl:Akbar\|Dżalal ad-Din Muhammad Akbara I]], zaprezentowanie [[Szisza\|sziszy]] szerszemu gronu odbiorców: <i>"wpierw dym tytoniowy przechodzi przez mały pojemnik wypełniony wodą, gdzie ulega oczyszczeniu i schłodzeniu"</i>. Nigdzie jednak [[wikipedia:Cyril_Elgood\|Cyril Elgood]] nie wspomina o źródle tych informacji.<ref>Encyklopedia Iranica [http://www.iranicaonline.org/articles/galyan- Szisza]</ref>		Cytowany w wielu miejscach tekst [[wikipedia:Cyril_Elgood\|Cyryla Elgood'a]] ([[XX]] wieczny brytyjski medyk) przypisuje Abu’l-Fatḥ Gīlānī, Perskiemu medykowi na Indyjskim dworze [[wikipedia:pl:Akbar\|Dżalal ad-Din Muhammad Akbara I]], zaprezentowanie [[Szisza\|sziszy]] szerszemu gronu odbiorców: <i>"wpierw dym tytoniowy przechodzi przez mały pojemnik wypełniony wodą, gdzie ulega oczyszczeniu i schłodzeniu"</i>. Nigdzie jednak [[wikipedia:Cyril_Elgood\|Cyril Elgood]] nie wspomina o źródle tych informacji.<ref>Encyklopedia Iranica [http://www.iranicaonline.org/articles/galyan- Szisza]</ref>

← poprzednia wersja		Wersja z 22:25, 17 lip 2012
Linia 31:		Linia 31:

	<gallery caption="Przedstawienia szisz lub ich fragmentów" widths="200px" heights="200px" perrow="4">		<gallery caption="Przedstawienia szisz lub ich fragmentów" widths="200px" heights="200px" perrow="4">
	~~Plik:2010EA2026 jpg l.jpeg\|Gliniana podstawa do sziszy, ([[XV]]-[[XVI]] wiek)~~
	Plik:2008BV0691_jpg_l.jpg\|Gliniana podstawa do sziszy, ([[XV]]-[[XVI]] wiek)		Plik:2008BV0691_jpg_l.jpg\|Gliniana podstawa do sziszy, ([[XV]]-[[XVI]] wiek)
			Plik:2010EA2026 jpg l.jpeg\|Gliniana podstawa do sziszy, ([[XVII]] wiek)
	Plik:Sf1984-221.jpg\|Szisza - zbiornik na wodę z motywami kwiatowymi i irysami, koniec [[XVII]] wieku		Plik:Sf1984-221.jpg\|Szisza - zbiornik na wodę z motywami kwiatowymi i irysami, koniec [[XVII]] wieku
	Plik:Almanach-Szisza-XVIII.jpeg\|Szisza - zbiornik na wodę, ok. 1700r. ([[XVII]]/[[XVIII]] wiek)		Plik:Almanach-Szisza-XVIII.jpeg\|Szisza - zbiornik na wodę, ok. 1700r. ([[XVII]]/[[XVIII]] wiek)

← poprzednia wersja		Wersja z 22:21, 17 lip 2012
Linia 19:		Linia 19:

	Z drugiej jednak strony, wiadomo że rytuał palenie opium czy haszyszu ma dużo starsze korzenie i mogły do tego służyć również fajki wodne.		Z drugiej jednak strony, wiadomo że rytuał palenie opium czy haszyszu ma dużo starsze korzenie i mogły do tego służyć również fajki wodne.
	"Hartwich zwrócił uwagę na to, że fajki wodne, t.zw. narghile, rozpowszechnione obecnie na całym Wschodzie, były początkowo używane wyłącznie do palenia konopi, a dopiero później zastosowano je do nowej używki - do [[Tytoń\|tytoniu]]."<ref>Hartwich C., "Die menschlichen Genussmittel", Leipzig 1911, s. 221. </ref>		<i>"Hartwich zwrócił uwagę na to, że fajki wodne, t.zw. narghile, rozpowszechnione obecnie na całym Wschodzie, były początkowo używane wyłącznie do palenia konopi, a dopiero później zastosowano je do nowej używki - do [[Tytoń\|tytoniu]]."</i><ref>Hartwich C., "Die menschlichen Genussmittel", Leipzig 1911, s. 221. </ref>

	Obiegowa opinia zakłada powstanie fajki wodnej w Indiach lub Persji, nie ma jednak żadnych przeszkód by wynalezienie tego usprawnienia (gdyż jest to rozwiniecie tradycyjnej [[Fajka\|fajki]]) w różnych odstępach czasu, powstało w różnych miejscach.		Obiegowa opinia zakłada powstanie fajki wodnej w Indiach lub Persji, nie ma jednak żadnych przeszkód by wynalezienie tego usprawnienia (gdyż jest to rozwiniecie tradycyjnej [[Fajka\|fajki]]) w różnych odstępach czasu, powstało w różnych miejscach.
	Cytowany w wielu miejscach tekst [[wikipedia:Cyril_Elgood\|~~Cyril~~ Elgood'a]] ([[XX]] wieczny brytyjski medyk) przypisuje Abu’l-Fatḥ Gīlānī, Perskiemu medykowi na Indyjskim dworze [[wikipedia:pl:Akbar\|Dżalal ad-Din Muhammad Akbara I]], zaprezentowanie [[Szisza\|sziszy]] szerszemu gronu odbiorców: "wpierw dym tytoniowy przechodzi przez mały pojemnik wypełniony wodą, gdzie ulega oczyszczeniu i schłodzeniu". Nigdzie jednak [[wikipedia:Cyril_Elgood\|Cyril Elgood]] nie wspomina o źródle tych informacji.<ref>Encyklopedia Iranica [http://www.iranicaonline.org/articles/galyan- Szisza]</ref>		Cytowany w wielu miejscach tekst [[wikipedia:Cyril_Elgood\|Cyryla Elgood'a]] ([[XX]] wieczny brytyjski medyk) przypisuje Abu’l-Fatḥ Gīlānī, Perskiemu medykowi na Indyjskim dworze [[wikipedia:pl:Akbar\|Dżalal ad-Din Muhammad Akbara I]], zaprezentowanie [[Szisza\|sziszy]] szerszemu gronu odbiorców: <i>"wpierw dym tytoniowy przechodzi przez mały pojemnik wypełniony wodą, gdzie ulega oczyszczeniu i schłodzeniu"</i>. Nigdzie jednak [[wikipedia:Cyril_Elgood\|Cyril Elgood]] nie wspomina o źródle tych informacji.<ref>Encyklopedia Iranica [http://www.iranicaonline.org/articles/galyan- Szisza]</ref>

	Równolegle, w zbliżonym okresie do wspomnianego wcześniej wynalazku Abu'l-Fath, Perski [[wikipedia:pl:Tetrastych\|tetrastych]] (wiersz) autorstwa Ahlī Šīrāzī (zm. 1535), wspomina użycie ḡalyān u [[wikipedia:pl:Safawidzi\|Safawidów]] w Iranie. <ref>Za [http://www.iranicaonline.org/articles/galyan- Iranica Onlince]: N.-A. Falsafī, Zendagānī-e Šāh ʿAbbās-e Awwal, 4 vols., Tehran, 1334-46 Š./1955-67, II, strona. 277</ref>		Równolegle, w zbliżonym okresie do wspomnianego wcześniej wynalazku Abu'l-Fath, Perski [[wikipedia:pl:Tetrastych\|tetrastych]] (wiersz) autorstwa Ahlī Šīrāzī (zm. 1535 r.), wspomina użycie ḡalyān u [[wikipedia:pl:Safawidzi\|Safawidów]] w Iranie. <ref>Za [http://www.iranicaonline.org/articles/galyan- Iranica Onlince]: N.-A. Falsafī, Zendagānī-e Šāh ʿAbbās-e Awwal, 4 vols., Tehran, 1334-46 Š./1955-67, II, strona. 277</ref>

	Obiegowa opinia twierdzi ze współczesny kształt [[Szisza\|sziszy]] zawdzięczamy Turkom, którzy to w znacznym stopniu ukształtowali obecnie stosowany rytuał palenia jak i używane narzędzia.<ref>[http://cigarsmokersland.com/hookah/ Hookah History]</ref> Przyczynili się również do upowszechnienia zwyczaju jako masowej rozrywki. Ponoć również to Turcy, około [[XV]] wieku, usprawnili budowę sziszy, przez zamianę sztywnego ustnika na elastyczny wąż.		Obiegowa opinia twierdzi ze współczesny kształt [[Szisza\|sziszy]] zawdzięczamy Turkom, którzy to w znacznym stopniu ukształtowali obecnie stosowany rytuał palenia jak i używane narzędzia.<ref>[http://cigarsmokersland.com/hookah/ Hookah History]</ref> Przyczynili się również do upowszechnienia zwyczaju jako masowej rozrywki. Ponoć również to Turcy, około [[XV]] wieku, usprawnili budowę sziszy, przez zamianę sztywnego ustnika na elastyczny wąż.

← poprzednia wersja		Wersja z 22:28, 25 cze 2012
Linia 22:		Linia 22:

	Obiegowa opinia zakłada powstanie fajki wodnej w Indiach lub Persji, nie ma jednak żadnych przeszkód by wynalezienie tego usprawnienia (gdyż jest to rozwiniecie tradycyjnej [[Fajka\|fajki]]) w różnych odstępach czasu, powstało w różnych miejscach.		Obiegowa opinia zakłada powstanie fajki wodnej w Indiach lub Persji, nie ma jednak żadnych przeszkód by wynalezienie tego usprawnienia (gdyż jest to rozwiniecie tradycyjnej [[Fajka\|fajki]]) w różnych odstępach czasu, powstało w różnych miejscach.
	Cytowany w wielu miejscach tekst [[wikipedia:Cyril_Elgood\|Cyril Elgood'a]] ([[XX]] wieczny brytyjski medyk) przypisuje Abu’l-Fatḥ Gīlānī, ~~nadwornemu~~ medykowi Dżalal ad-Din Muhammad Akbara I, ~~zaproponowanie fajki~~		Cytowany w wielu miejscach tekst [[wikipedia:Cyril_Elgood\|Cyril Elgood'a]] ([[XX]] wieczny brytyjski medyk) przypisuje Abu’l-Fatḥ Gīlānī, Perskiemu medykowi na Indyjskim dworze [[wikipedia:pl:Akbar\|Dżalal ad-Din Muhammad Akbara I]], zaprezentowanie [[Szisza\|sziszy]] szerszemu gronu odbiorców: "wpierw dym tytoniowy przechodzi przez mały pojemnik wypełniony wodą, gdzie ulega oczyszczeniu i schłodzeniu". Nigdzie jednak [[wikipedia:Cyril_Elgood\|Cyril Elgood]] nie wspomina o źródle tych informacji.<ref>Encyklopedia Iranica [http://www.iranicaonline.org/articles/galyan- Szisza]</ref>

	~~Idea działania fajki wodnej powstała najprawdopodobniej~~ w ~~Indiach lub Persji~~. Obiegowa opinia twierdzi ze współczesny kształt [[Szisza\|sziszy]] zawdzięczamy Turkom, którzy to w znacznym stopniu ukształtowali obecnie stosowany rytuał palenia jak i używane narzędzia.<ref>[http://cigarsmokersland.com/hookah/ Hookah History]</ref> Przyczynili się również do upowszechnienia zwyczaju jako masowej rozrywki. Ponoć również to Turcy, około [[XV]] wieku, usprawnili budowę sziszy, przez zamianę sztywnego ustnika na elastyczny wąż.		Równolegle, w zbliżonym okresie do wspomnianego wcześniej wynalazku Abu'l-Fath, Perski [[wikipedia:pl:Tetrastych\|tetrastych]] (wiersz) autorstwa Ahlī Šīrāzī (zm. 1535), wspomina użycie ḡalyān u [[wikipedia:pl:Safawidzi\|Safawidów]] w Iranie. <ref>Za [http://www.iranicaonline.org/articles/galyan- Iranica Onlince]: N.-A. Falsafī, Zendagānī-e Šāh ʿAbbās-e Awwal, 4 vols., Tehran, 1334-46 Š./1955-67, II, strona. 277</ref>

			Obiegowa opinia twierdzi ze współczesny kształt [[Szisza\|sziszy]] zawdzięczamy Turkom, którzy to w znacznym stopniu ukształtowali obecnie stosowany rytuał palenia jak i używane narzędzia.<ref>[http://cigarsmokersland.com/hookah/ Hookah History]</ref> Przyczynili się również do upowszechnienia zwyczaju jako masowej rozrywki. Ponoć również to Turcy, około [[XV]] wieku, usprawnili budowę sziszy, przez zamianę sztywnego ustnika na elastyczny wąż.

	== Galeria ==		== Galeria ==