Ser - Historia wersji

Sauron o 09:03, 26 wrz 2019

2019-09-26T09:03:14Z

← poprzednia wersja		Wersja z 11:03, 26 wrz 2019
Linia 1:		Linia 1:
	[[Ser]] jest produktem spożywczym otrzymywany z mleka (krowiego, koziego, owczego) lub ze śmietanki bądź serwatki. Zazwyczaj produkuje się go poprzez wytrącenie z mleka tłuszczu i białka w postaci skrzepu, który zostaje poddany dalszej obróbce. Obecnie [[ser]] jest nazwą zastrzeżoną dla produktów zawierających jedynie, nie domieszkowany, tłuszcz mleczny.		[[Ser]] jest produktem spożywczym otrzymywany z [[mleko\|mleka]] (krowiego, koziego, owczego) lub ze śmietanki bądź serwatki. Zazwyczaj produkuje się go poprzez wytrącenie z mleka tłuszczu i białka w postaci skrzepu, który zostaje poddany dalszej obróbce. Obecnie [[ser]] jest nazwą zastrzeżoną dla produktów zawierających jedynie, nie domieszkowany, tłuszcz mleczny.

	== W obecnych czasach rozróżnia się sery ze względu na: ==		== W obecnych czasach rozróżnia się sery ze względu na: ==

Sauron o 11:12, 10 sty 2014

2014-01-10T11:12:41Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:12, 10 sty 2014
Linia 67:		Linia 67:

	== Bibliografia ==		== Bibliografia ==
			<references/>
	* [http://www.freha.pl/index.php?showtopic=178 FREHA]		* [http://www.freha.pl/index.php?showtopic=178 FREHA]
	* Popularnej Encyklopedii Powszechnej Wydawnictwa Fogra		* Popularnej Encyklopedii Powszechnej Wydawnictwa Fogra

Sauron: /* Historia sera */

2014-01-10T11:11:19Z

Historia sera

← poprzednia wersja		Wersja z 13:11, 10 sty 2014
Linia 22:		Linia 22:
	== Historia sera ==		== Historia sera ==
	[[Plik:wyrob_sera.png\|300px\|thumb\|right\|Wyrób sera - rycina]]		[[Plik:wyrob_sera.png\|300px\|thumb\|right\|Wyrób sera - rycina]]
	Zakłada się, iż sery były znane od chwili udomowienia bydła i "odkrycia" mleka zwierzęcego, jako produktu nadającego się do spożycia. Najprostszy ser (obecnie zwany twarożkiem) to po prostu ~~sfermentowane~~ mleko z odcedzoną serwatką.		Zakłada się, iż sery były znane od chwili udomowienia bydła i "odkrycia" mleka zwierzęcego, jako produktu nadającego się do spożycia. Najprostszy ser (obecnie zwany twarożkiem) to po prostu zsiadłe mleko z odcedzoną serwatką.

	Inna sprawą pozostaje problem, od kiedy rozpoczęto ich spożywanie i traktowanie jako produktu pełnowartościowego, a nie jedynie jako zepsutego mleka.		Inna sprawą pozostaje problem, od kiedy rozpoczęto ich spożywanie i traktowanie jako produktu pełnowartościowego, a nie jedynie jako zepsutego mleka.
Linia 38:		Linia 38:
	* Zakłada się również iż od [[XIV]] wieku znana była mnichom receptura produkcji większości znanych obecnie serów żółtych (brak źródła)		* Zakłada się również iż od [[XIV]] wieku znana była mnichom receptura produkcji większości znanych obecnie serów żółtych (brak źródła)
	* W książce ("Kuchnia polska") podają, że w naszym kraju sery żółte pojawiły się około 1675 roku jako sery holenderskie (olęderskie) wraz z osadnikami niderlandzkimi.		* W książce ("Kuchnia polska") podają, że w naszym kraju sery żółte pojawiły się około 1675 roku jako sery holenderskie (olęderskie) wraz z osadnikami niderlandzkimi.
			* Niedawne badania [[:Plik:Rekonstrukcja-naczynia-sitowego-sprzed-ok--7-tys.jpg\|neolitycznych naczyń]], znalezionych na terenie [[:pl:Kujawy\|Kujaw]], sugerują iż ponad 7500 lat temu na obecnym terenie Polski wytwarzano już [[ser]]. Najprawdopodobniej był on zbliżony do współczesnej [[:pl:Mozzarella\|mozzarelli]]<ref>{{cytuj stronę \| url = http://archeowiesci.pl/2012/12/13/najstarsze-sery-swiata-z-polski/ \| tytuł = Najstarsze sery świata z Polski \| nazwisko = Pastuszka \| imię = Wojciech \| data = 13 grudnia 2012 \| język = pl \| data dostępu = 2014-01-08}}</ref>.

	== Wytwarzanie sera ==		== Wytwarzanie sera ==

Sauron o 14:52, 7 sty 2014

2014-01-07T14:52:57Z

← poprzednia wersja		Wersja z 16:52, 7 sty 2014
Linia 1:		Linia 1:
	[[Ser]] jest produktem spożywczym otrzymywany z mleka (krowiego, koziego, owczego) lub ze śmietanki bądź serwatki. Zazwyczaj produkuje się go poprzez wytrącenie z mleka tłuszczu i białka w postaci skrzepu, który zostaje poddany dalszej obróbce.		[[Ser]] jest produktem spożywczym otrzymywany z mleka (krowiego, koziego, owczego) lub ze śmietanki bądź serwatki. Zazwyczaj produkuje się go poprzez wytrącenie z mleka tłuszczu i białka w postaci skrzepu, który zostaje poddany dalszej obróbce. Obecnie [[ser]] jest nazwą zastrzeżoną dla produktów zawierających jedynie, nie domieszkowany, tłuszcz mleczny.

	== W obecnych czasach rozróżnia się sery ze względu na: ==		== W obecnych czasach rozróżnia się sery ze względu na: ==

Sauron: /* Wytwarzanie sera */

2010-10-21T13:11:36Z

Wytwarzanie sera

← poprzednia wersja		Wersja z 15:11, 21 paź 2010
Linia 43:		Linia 43:
	Twaróg (ser biały) uzyskuje się go przez oddzielenie masy suchej od serwatki np. przecedzenie przez materiał. Można do tego celu użyć sfermentowanego (tzw. skwaśniałego) mleka lub świeżego, ciepłego mleka do którego dodano czynnik [[wikipedia:pl:Koagulacja\|koagulujący]] - najczęściej jest to łagodny kwas (cytrynowy, octowy) lub [[wikipedia:pl:Podpuszczka\|podpuszczka]] zwierzęca (np. żołądek cielęcy) lub roślina (np. sok figowy).		Twaróg (ser biały) uzyskuje się go przez oddzielenie masy suchej od serwatki np. przecedzenie przez materiał. Można do tego celu użyć sfermentowanego (tzw. skwaśniałego) mleka lub świeżego, ciepłego mleka do którego dodano czynnik [[wikipedia:pl:Koagulacja\|koagulujący]] - najczęściej jest to łagodny kwas (cytrynowy, octowy) lub [[wikipedia:pl:Podpuszczka\|podpuszczka]] zwierzęca (np. żołądek cielęcy) lub roślina (np. sok figowy).

	Metoda wyrobu sera żółtego wg Jakuba Haura ("Oekonomika") ''"Od krów przeto wydojone mleko podpustką albo serzyskiem od cielęcia zaprawują i na ogniu mierno zagrzewają. Potem w cienką chustę ów twaróg włożą i formy drewnianej, tokarską robotą zrobionej, na ser, dychtownie związawszy ułożą go, u spodku tej formy są dziurki, którymi odchodzi serwatka, z wierzchu równym przykrywszy denkiem i kamieniem przyłożywszy. I tak długo to w chłodnym i miernym mieć miejscu, póki się stężeje i słusznie na ser olęderski nie postawi"''		Metoda wyrobu sera żółtego wg [[wikipedia:pl:Jakub_Haur\|Jakuba Haura]] ("Oekonomika ziemianska generalna...") z 1675r. ''"Od krów przeto wydojone mleko podpustką albo serzyskiem od cielęcia zaprawują i na ogniu mierno zagrzewają. Potem w cienką chustę ów twaróg włożą i formy drewnianej, tokarską robotą zrobionej, na ser, dychtownie związawszy ułożą go, u spodku tej formy są dziurki, którymi odchodzi serwatka, z wierzchu równym przykrywszy denkiem i kamieniem przyłożywszy. I tak długo to w chłodnym i miernym mieć miejscu, póki się stężeje i słusznie na ser olęderski nie postawi"''

	== Przepisy na ser ==		== Przepisy na ser ==

Sauron: /* Wytwarzanie sera */ Literówka

2010-10-21T13:08:23Z

Wytwarzanie sera: Literówka

← poprzednia wersja		Wersja z 15:08, 21 paź 2010
Linia 41:		Linia 41:
	== Wytwarzanie sera ==		== Wytwarzanie sera ==

	Twaróg (ser biały) uzyskuje się go przez oddzielenie masy suchej od serwatki np. przecedzenie przez materiał. Można do tego celu użyć sfermentowanego (tzw. skwaśniałego) mleka lub świeżego, ciepłego mleka do którego dodano czynnik [[wikipedia:pl:Koagulacja\|koagulujący]] - najczęściej jest to łagodny kwas (cytrynowy, octowy) lub [[wikipedia:pl:Podpuszczka\|podpuszczka]] zwierzęca (np. żołądek ~~cielęcu~~) lub roślina (np. sok figowy).		Twaróg (ser biały) uzyskuje się go przez oddzielenie masy suchej od serwatki np. przecedzenie przez materiał. Można do tego celu użyć sfermentowanego (tzw. skwaśniałego) mleka lub świeżego, ciepłego mleka do którego dodano czynnik [[wikipedia:pl:Koagulacja\|koagulujący]] - najczęściej jest to łagodny kwas (cytrynowy, octowy) lub [[wikipedia:pl:Podpuszczka\|podpuszczka]] zwierzęca (np. żołądek cielęcy) lub roślina (np. sok figowy).

	Metoda wyrobu sera żółtego wg Jakuba Haura ("Oekonomika") ''"Od krów przeto wydojone mleko podpustką albo serzyskiem od cielęcia zaprawują i na ogniu mierno zagrzewają. Potem w cienką chustę ów twaróg włożą i formy drewnianej, tokarską robotą zrobionej, na ser, dychtownie związawszy ułożą go, u spodku tej formy są dziurki, którymi odchodzi serwatka, z wierzchu równym przykrywszy denkiem i kamieniem przyłożywszy. I tak długo to w chłodnym i miernym mieć miejscu, póki się stężeje i słusznie na ser olęderski nie postawi"''		Metoda wyrobu sera żółtego wg Jakuba Haura ("Oekonomika") ''"Od krów przeto wydojone mleko podpustką albo serzyskiem od cielęcia zaprawują i na ogniu mierno zagrzewają. Potem w cienką chustę ów twaróg włożą i formy drewnianej, tokarską robotą zrobionej, na ser, dychtownie związawszy ułożą go, u spodku tej formy są dziurki, którymi odchodzi serwatka, z wierzchu równym przykrywszy denkiem i kamieniem przyłożywszy. I tak długo to w chłodnym i miernym mieć miejscu, póki się stężeje i słusznie na ser olęderski nie postawi"''

Sauron: /* Historia sera */ - dodanie informacji o Cheshire

2010-03-15T16:24:47Z

Historia sera: - dodanie informacji o Cheshire

← poprzednia wersja		Wersja z 18:24, 15 mar 2010
Linia 34:		Linia 34:
	* Ser żółty tak zwany pół-twardy wyrabiali już rzymianie, a technikę jego produkcji rozprzestrzenili po całym imperium.		* Ser żółty tak zwany pół-twardy wyrabiali już rzymianie, a technikę jego produkcji rozprzestrzenili po całym imperium.
	* Jeśli chodzi o sery twarde, można przyjąć iż na pewno istnieją od [[X]] w., najprawdopodobniej znano je jednak dużo wcześniej.		* Jeśli chodzi o sery twarde, można przyjąć iż na pewno istnieją od [[X]] w., najprawdopodobniej znano je jednak dużo wcześniej.
			* Najstarszy, Brytyjski ser żółty - [[wikipedia:pl:Cheshire_(ser)\|Cheshire]] - znany jest od czasów Rzymskich. Najstarsza pisemna wzmianka o jego istnieniu pochodzi [[XI]] wieku i znajduje się w tzw. [[wikipedia:pl:Domesday_Book\|Domesday Book]].
	* We Francji mamy wzmianki z [[XII]] wikeu o wytworzeniu nowego sera ''[[wikipedia:pl:Grana_padano\|Grana padano]]'' (nazwa współczesna), który był wytwarzany przez mnichów cystersów z Opactwa Chiaravalle. Nazwa sera pochodzi od słowa ''grana'' - co znaczy granulki. Był to ser żółty.		* We Francji mamy wzmianki z [[XII]] wikeu o wytworzeniu nowego sera ''[[wikipedia:pl:Grana_padano\|Grana padano]]'' (nazwa współczesna), który był wytwarzany przez mnichów cystersów z Opactwa Chiaravalle. Nazwa sera pochodzi od słowa ''grana'' - co znaczy granulki. Był to ser żółty.
	* Zakłada się również iż od [[XIV]] wieku znana była mnichom receptura produkcji większości znanych obecnie serów żółtych (brak źródła)		* Zakłada się również iż od [[XIV]] wieku znana była mnichom receptura produkcji większości znanych obecnie serów żółtych (brak źródła)

Sauron: /* Ilustracje przedstawiające ser */

2010-03-09T10:20:46Z

Ilustracje przedstawiające ser

← poprzednia wersja		Wersja z 12:20, 9 mar 2010
Linia 57:		Linia 57:
	Plik:Tacuinum_Sanitatis_ProdukcjaSeraBialego.jpeg\|Produkcja sera białego, ok. 1370-1400r. ([[XIV]] wiek)		Plik:Tacuinum_Sanitatis_ProdukcjaSeraBialego.jpeg\|Produkcja sera białego, ok. 1370-1400r. ([[XIV]] wiek)
	Plik:Tacuinum_Sanitatis_SprzedarzSera.jpeg\|Sprzedawca sera, ok. 1370-1400r. ([[XIV]] wiek)		Plik:Tacuinum_Sanitatis_SprzedarzSera.jpeg\|Sprzedawca sera, ok. 1370-1400r. ([[XIV]] wiek)
			Plik:Mende1_SprzedawcaSerow.jpeg\|Sprzedawca sera, 1518r. ([[XVI]] wiek)
	</gallery>		</gallery>

Sauron: /* Ilustracje przedstawiające ser */

2010-02-22T08:32:03Z

Ilustracje przedstawiające ser

← poprzednia wersja		Wersja z 10:32, 22 lut 2010
Linia 56:		Linia 56:
	Plik:Tacuinum_Sanitatis_Wytwarzanie_sera.jpeg\|Produkcja sera białego, ok. 1370-1400r. ([[XIV]] wiek)		Plik:Tacuinum_Sanitatis_Wytwarzanie_sera.jpeg\|Produkcja sera białego, ok. 1370-1400r. ([[XIV]] wiek)
	Plik:Tacuinum_Sanitatis_ProdukcjaSeraBialego.jpeg\|Produkcja sera białego, ok. 1370-1400r. ([[XIV]] wiek)		Plik:Tacuinum_Sanitatis_ProdukcjaSeraBialego.jpeg\|Produkcja sera białego, ok. 1370-1400r. ([[XIV]] wiek)
			Plik:Tacuinum_Sanitatis_SprzedarzSera.jpeg\|Sprzedawca sera, ok. 1370-1400r. ([[XIV]] wiek)
	</gallery>		</gallery>

Sauron: /* Ilustracje przedstawiające ser */

2010-02-22T08:15:55Z

Ilustracje przedstawiające ser

← poprzednia wersja		Wersja z 10:15, 22 lut 2010
Linia 55:		Linia 55:
	Plik:Mleczarz_i_Sprzedawca_Serow.jpeg\|Mleczarz i sprzedawca serów, ok. 1250r. ([[XIII]] wiek)		Plik:Mleczarz_i_Sprzedawca_Serow.jpeg\|Mleczarz i sprzedawca serów, ok. 1250r. ([[XIII]] wiek)
	Plik:Tacuinum_Sanitatis_Wytwarzanie_sera.jpeg\|Produkcja sera białego, ok. 1370-1400r. ([[XIV]] wiek)		Plik:Tacuinum_Sanitatis_Wytwarzanie_sera.jpeg\|Produkcja sera białego, ok. 1370-1400r. ([[XIV]] wiek)
			Plik:Tacuinum_Sanitatis_ProdukcjaSeraBialego.jpeg\|Produkcja sera białego, ok. 1370-1400r. ([[XIV]] wiek)
	</gallery>		</gallery>