Lukrecja - Historia wersji

Sauron: /* Przepisy */

2012-08-17T11:09:03Z

Przepisy

← poprzednia wersja		Wersja z 13:09, 17 sie 2012
Linia 47:		Linia 47:

	Korzeń lukrecji bardzo dokładnie umyć, pokroić drobno. Lukrecję umieścić w gąsiorku, zalać spirytusem, dokładnie zamknąć, odstawić na 7 dni. Wodę przegotować, rozpuścić w niej cukier, schłodzić, dodać do gąsiorka i odstawić na kolejne 7 dni i kilkakrotnie mieszając. Nalewkę bardzo dokładnie przefiltrować, przelać do butelek, odstawić szczelnie zamknięty na okres 6 miesięcy aby trunek nabrał właściwego smaku i zapachu.		Korzeń lukrecji bardzo dokładnie umyć, pokroić drobno. Lukrecję umieścić w gąsiorku, zalać spirytusem, dokładnie zamknąć, odstawić na 7 dni. Wodę przegotować, rozpuścić w niej cukier, schłodzić, dodać do gąsiorka i odstawić na kolejne 7 dni i kilkakrotnie mieszając. Nalewkę bardzo dokładnie przefiltrować, przelać do butelek, odstawić szczelnie zamknięty na okres 6 miesięcy aby trunek nabrał właściwego smaku i zapachu.

			=== Wywar z lukrecji ===

			Umyte korzenie, rozdrabniamy przez ciecie i rozgniatanie (możliwie do pojedynczych włókien) - tak powstała masę gotujemy przez 20-30 min w wodzie. Ilość wody dobieramy tak by cała sucha masa w miarę swobodnie w niej pływała. Po pierwszym gotowaniu zlewamy powstały wywar i ponownie zalewamy korzenie lukrecji mniejsza, niż poprzednio, ilością wody - tak by tylko przykryła zawartość naczynia. Ponownie gotujemy mieszaninę przez 20-30 min. i zlewamy wywar - korzenie możemy już wyrzucić.

			Wywar z obu gotowań łączymy i odstawiamy na kilka godzin. Ma dnie powinien powstać osad, którego pozbywamy się delikatnie zlewając czysty płyn do innego naczynia. Następnie przesączamy wywar przez len (lub inny naturalny materiał - np. gazę) - tak by uzyskać możliwie czysty preparat. Całość ponownie gotujemy na wolnym ogniu, w celu zredukowania do 1/4 objętości.

	== Przypisy ==		== Przypisy ==

Sauron: /* Właściwości */

2012-08-17T10:56:56Z

Właściwości

← poprzednia wersja		Wersja z 12:56, 17 sie 2012
Linia 13:		Linia 13:
	== Właściwości ==		== Właściwości ==

	~~Glicyryzyna, czyli jeden ze składników aktywnych rośliny, posiada silne własności wiązania wody w skórze. Dodatkowo lukrecja posiada~~ działanie<ref name="roty"/>:		Preparaty z korzenia [[Lukrecja\|lukrecji]] posiadają działanie<ref name="roty"/>:
	* antyalergiczne,		* antyalergiczne,
	* immunostymulujące,		* immunostymulujące,
Linia 28:		Linia 28:
	* nieznacznie podnosi również ciśnienie krwi.		* nieznacznie podnosi również ciśnienie krwi.

	Z punktu widzenia kosmetyki, ekstrakt z korzenia [[Lukrecja\|lukrecji]] redukuje zewnętrzne stany zapalne, efekty starzenia skóry. Nawilża ją i wygładza, pomaga zredukować widoczność plam starczych.<ref>[http://www.nailsmag.com/article/1076/secret-ingredient-licorice-root "Secret Ingredient: Licorice Root"]</ref>		Z punktu widzenia kosmetyki, ekstrakt z korzenia [[Lukrecja\|lukrecji]] posiada silne własności wiązania wody w skórze, redukuje zewnętrzne stany zapalne, efekty starzenia skóry. Nawilża ją i wygładza, pomaga zredukować widoczność plam starczych.<ref>[http://www.nailsmag.com/article/1076/secret-ingredient-licorice-root "Secret Ingredient: Licorice Root"]</ref> Wedle ostatnich badań, wykazuje również właściwości wspomagające leczenie oparzeń skóry.<ref>{{cytuj stronę \| url = http://www.sciencedaily.com/releases/2010/01/100104101215.htm \| tytuł = Licorice Root: Trip to the Candy Store Might Help Ward Off Rare, but Deadly Infections \| data = 4.01.2010 \| praca = ScienceDaily \| język = en \| data dostępu = 2012-08-17}}</ref>

	== Ciekawostki ==		== Ciekawostki ==

Sauron o 10:50, 17 sie 2012

2012-08-17T10:50:44Z

← poprzednia wersja		Wersja z 12:50, 17 sie 2012
Linia 13:		Linia 13:
	== Właściwości ==		== Właściwości ==

	Glicyryzyna, czyli jeden ze składników aktywnych rośliny, posiada silne własności wiązania wody w skórze. Dodatkowo lukrecja posiada działanie<ref name="roty">:		Glicyryzyna, czyli jeden ze składników aktywnych rośliny, posiada silne własności wiązania wody w skórze. Dodatkowo lukrecja posiada działanie<ref name="roty"/>:
	* antyalergiczne,		* antyalergiczne,
	* immunostymulujące,		* immunostymulujące,
Linia 28:		Linia 28:
	* nieznacznie podnosi również ciśnienie krwi.		* nieznacznie podnosi również ciśnienie krwi.

	Z punktu widzenia kosmetyki, ekstrakt z korzenia lukrecji redukuje zewnętrzne stany zapalne, efekty starzenia skóry. Nawilża ją i wygładza, pomaga zredukować widoczność plam starczych.<ref>[http://www.nailsmag.com/article/1076/secret-ingredient-licorice-root "Secret Ingredient: Licorice Root"]</ref>		Z punktu widzenia kosmetyki, ekstrakt z korzenia [[Lukrecja\|lukrecji]] redukuje zewnętrzne stany zapalne, efekty starzenia skóry. Nawilża ją i wygładza, pomaga zredukować widoczność plam starczych.<ref>[http://www.nailsmag.com/article/1076/secret-ingredient-licorice-root "Secret Ingredient: Licorice Root"]</ref>

	== Ciekawostki ==		== Ciekawostki ==

Sauron: /* Udowodnione właściwości medyczne */

2012-08-17T10:50:15Z

Udowodnione właściwości medyczne

← poprzednia wersja		Wersja z 12:50, 17 sie 2012
Linia 11:		Linia 11:
	* stosowano również różne preparaty lukrecji w leczeniu choroby wrzodowej żołądka, przewlekłego zapalenia wątroby i w zapobieganiu nowotworom wątroby<ref name="panacea"/>		* stosowano również różne preparaty lukrecji w leczeniu choroby wrzodowej żołądka, przewlekłego zapalenia wątroby i w zapobieganiu nowotworom wątroby<ref name="panacea"/>

	== ~~Udowodnione właściwości medyczne~~ ==		== Właściwości ==

	Glicyryzyna, czyli jeden ze składników aktywnych rośliny, posiada silne własności wiązania wody w skórze. Dodatkowo lukrecja posiada działanie:		Glicyryzyna, czyli jeden ze składników aktywnych rośliny, posiada silne własności wiązania wody w skórze. Dodatkowo lukrecja posiada działanie<ref name="roty">:
	* antyalergiczne,		* antyalergiczne,
	* immunostymulujące,		* immunostymulujące,
Linia 27:		Linia 27:
	* łagodzące,		* łagodzące,
	* nieznacznie podnosi również ciśnienie krwi.		* nieznacznie podnosi również ciśnienie krwi.

			Z punktu widzenia kosmetyki, ekstrakt z korzenia lukrecji redukuje zewnętrzne stany zapalne, efekty starzenia skóry. Nawilża ją i wygładza, pomaga zredukować widoczność plam starczych.<ref>[http://www.nailsmag.com/article/1076/secret-ingredient-licorice-root "Secret Ingredient: Licorice Root"]</ref>

	== Ciekawostki ==		== Ciekawostki ==

Sauron o 10:46, 17 sie 2012

2012-08-17T10:46:20Z

← poprzednia wersja		Wersja z 12:46, 17 sie 2012
Linia 1:		Linia 1:
	Już w starożytnym Egipcie, Grecji i Rzymie uchodziła za bardzo skuteczny lek. Uważano też, że jej korzeń posiada magiczną moc. Wysoko ceniona była w medycynie chińskiej. [[:pl:Shennong\|Cesarz Shen Nung]] (ok. 3000 lat p.n.e.) zaliczył ją do roślin leczniczych. Do medycyny europejskiej wprowadzono lukrecję w [[XIII]] w. W średniowiecznej Europie z gotowanego korzenia otrzymywano ciemną i gęstą masę, którą formowano w pałeczki (lukrecję). W [[XVI]] i [[XVII]] wieku [[:pl:Hieronim_Bock\|Hieronymus Bock]] (botanik) i Matthiolus używali korzeń lukrecji jako środek wykrztuśny oraz w leczeniu chorób wątroby, żołądka, nerek i pęcherza moczowego. Współczesne badania potwierdziły silne przeciwzapalne właściwości wyciągów z lukrecji. Obecnie Lukrecja przeżywa swój renesans, prowadzone są badania nad jej właściwościami w leczeniu wrzodów żołądka czy hamowania rozwoju raka wątroby<ref name="panacea"/>, została uznana za roślinę roku 2012 (wyboru dokonał zespół naukowców z Uniwersytetu w Würzburgu w Niemczech oraz przedstawiciele WWF)<ref name="roty">{{cytuj stronę \| url = http://dziecisawazne.pl/lukrecja-roslina-2012-roku/ \| tytuł = Lukrecja rośliną 2012 roku \| autor = Karolina Ślusarczyk \| data = 22.02 2012 \| język = pl \| data dostępu = 2012-08-15}}</ref>.		Już w starożytnym Egipcie, Grecji i Rzymie uchodziła za bardzo skuteczny lek. Uważano też, że jej korzeń posiada magiczną moc. Wysoko ceniona była w medycynie chińskiej. [[:pl:Shennong\|Cesarz Shen Nung]] (ok. 3000 lat p.n.e.) zaliczył ją do roślin leczniczych. Do medycyny europejskiej wprowadzono lukrecję w [[XIII]] w. W średniowiecznej Europie z gotowanego korzenia otrzymywano ciemną i gęstą masę, którą formowano w pałeczki (lukrecję). W [[XVI]] i [[XVII]] wieku [[:pl:Hieronim_Bock\|Hieronymus Bock]] (botanik) i Matthiolus używali korzeń lukrecji jako środek wykrztuśny oraz w leczeniu chorób wątroby, żołądka, nerek i pęcherza moczowego. Współczesne badania potwierdziły silne przeciwzapalne właściwości wyciągów z lukrecji. Obecnie Lukrecja przeżywa swój renesans, prowadzone są badania nad jej właściwościami w leczeniu wrzodów żołądka czy hamowania rozwoju raka wątroby<ref name="panacea"/>, została uznana za roślinę roku 2012 (wyboru dokonał zespół naukowców z Uniwersytetu w Würzburgu w Niemczech oraz przedstawiciele WWF)<ref name="roty">{{cytuj stronę \| url = http://dziecisawazne.pl/lukrecja-roslina-2012-roku/ \| tytuł = Lukrecja rośliną 2012 roku \| autor = Karolina Ślusarczyk \| data = 22.02 2012 \| język = pl \| data dostępu = 2012-08-15}}</ref>.

			Jeden ze składników korzenia [[Lukrecja\|lukrecji]] - Glicyryzyna - jest 50 razy słodszy od [[:pl:Sacharoza\|sacharozy]].

	== Zastosowanie historyczne ==		== Zastosowanie historyczne ==

Sauron: /* Udowodnione właściwości */

2012-08-17T10:45:03Z

Udowodnione właściwości

← poprzednia wersja		Wersja z 12:45, 17 sie 2012
Linia 9:		Linia 9:
	* stosowano również różne preparaty lukrecji w leczeniu choroby wrzodowej żołądka, przewlekłego zapalenia wątroby i w zapobieganiu nowotworom wątroby<ref name="panacea"/>		* stosowano również różne preparaty lukrecji w leczeniu choroby wrzodowej żołądka, przewlekłego zapalenia wątroby i w zapobieganiu nowotworom wątroby<ref name="panacea"/>

	== Udowodnione właściwości ==		== Udowodnione właściwości medyczne ==

	Glicyryzyna, czyli jeden ze składników aktywnych rośliny, posiada silne własności wiązania wody w skórze. Dodatkowo lukrecja posiada działanie:		Glicyryzyna, czyli jeden ze składników aktywnych rośliny, posiada silne własności wiązania wody w skórze. Dodatkowo lukrecja posiada działanie:

Sauron o 10:43, 17 sie 2012

2012-08-17T10:43:10Z

← poprzednia wersja		Wersja z 12:43, 17 sie 2012
Linia 1:		Linia 1:
	Już w starożytnym Egipcie, Grecji i Rzymie uchodziła za bardzo skuteczny lek. Uważano też, że jej korzeń posiada magiczną moc. Wysoko ceniona była w medycynie chińskiej. Cesarz Shen Nung (ok. 3000 lat p.n.e.) zaliczył ją do roślin leczniczych. Do medycyny europejskiej wprowadzono lukrecję w [[XIII]] w. W średniowiecznej Europie z gotowanego korzenia otrzymywano ciemną i gęstą masę, którą formowano w pałeczki (lukrecję). W [[XVI]] i [[XVII]] wieku [[:pl:Hieronim_Bock\|Hieronymus Bock]] (botanik) i Matthiolus używali korzeń lukrecji jako środek wykrztuśny oraz w leczeniu chorób wątroby, żołądka, nerek i pęcherza moczowego. Współczesne badania potwierdziły silne przeciwzapalne właściwości wyciągów z lukrecji. Obecnie Lukrecja przeżywa swój renesans, prowadzone są badania nad jej właściwościami w leczeniu wrzodów żołądka czy hamowania rozwoju raka wątroby<ref name="panacea"/>, została uznana za roślinę roku 2012 (wyboru dokonał zespół naukowców z Uniwersytetu w Würzburgu w Niemczech oraz przedstawiciele WWF)<ref name="roty">{{cytuj stronę \| url = http://dziecisawazne.pl/lukrecja-roslina-2012-roku/ \| tytuł = Lukrecja rośliną 2012 roku \| autor = Karolina Ślusarczyk \| data = 22.02 2012 \| język = pl \| data dostępu = 2012-08-15}}</ref>.		Już w starożytnym Egipcie, Grecji i Rzymie uchodziła za bardzo skuteczny lek. Uważano też, że jej korzeń posiada magiczną moc. Wysoko ceniona była w medycynie chińskiej. [[:pl:Shennong\|Cesarz Shen Nung]] (ok. 3000 lat p.n.e.) zaliczył ją do roślin leczniczych. Do medycyny europejskiej wprowadzono lukrecję w [[XIII]] w. W średniowiecznej Europie z gotowanego korzenia otrzymywano ciemną i gęstą masę, którą formowano w pałeczki (lukrecję). W [[XVI]] i [[XVII]] wieku [[:pl:Hieronim_Bock\|Hieronymus Bock]] (botanik) i Matthiolus używali korzeń lukrecji jako środek wykrztuśny oraz w leczeniu chorób wątroby, żołądka, nerek i pęcherza moczowego. Współczesne badania potwierdziły silne przeciwzapalne właściwości wyciągów z lukrecji. Obecnie Lukrecja przeżywa swój renesans, prowadzone są badania nad jej właściwościami w leczeniu wrzodów żołądka czy hamowania rozwoju raka wątroby<ref name="panacea"/>, została uznana za roślinę roku 2012 (wyboru dokonał zespół naukowców z Uniwersytetu w Würzburgu w Niemczech oraz przedstawiciele WWF)<ref name="roty">{{cytuj stronę \| url = http://dziecisawazne.pl/lukrecja-roslina-2012-roku/ \| tytuł = Lukrecja rośliną 2012 roku \| autor = Karolina Ślusarczyk \| data = 22.02 2012 \| język = pl \| data dostępu = 2012-08-15}}</ref>.

	== Zastosowanie historyczne ==		== Zastosowanie historyczne ==

Sauron o 10:41, 17 sie 2012

2012-08-17T10:41:13Z

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 Już w starożytnym Egipcie, Grecji i Rzymie uchodziła za bardzo skuteczny lek. Uważano też, że jej korzeń posiada magiczną moc. Wysoko ceniona była w medycynie chińskiej. Cesarz Shen Nung (ok. 3000 lat p.n.e.) zaliczył ją do roślin leczniczych. Do medycyny europejskiej wprowadzono lukrecję w [[XIII]] w. W średniowiecznej Europie z gotowanego korzenia otrzymywano ciemną i gęstą masę, którą formowano w pałeczki (lukrecję). W [[XVI]] i [[XVII]] wieku [[:pl:Hieronim_Bock|Hieronymus Bock]] (botanik) i Matthiolus używali korzeń lukrecji jako środek wykrztuśny oraz w leczeniu chorób wątroby, żołądka, nerek i pęcherza moczowego. Współczesne badania potwierdziły silne przeciwzapalne właściwości wyciągów z lukrecji.  Obecnie Lukrecja przeżywa swój renesans, prowadzone są badania nad jej właściwościami w leczeniu wrzodów żołądka czy hamowania rozwoju raka wątroby<ref name="panacea"/>, została uznana za roślinę roku 2012 (wyboru dokonał zespół naukowców z Uniwersytetu w Würzburgu w Niemczech oraz przedstawiciele WWF)<ref name="roty">{{cytuj stronę | url = http://dziecisawazne.pl/lukrecja-roslina-2012-roku/ | tytuł = Lukrecja rośliną 2012 roku | autor = Karolina Ślusarczyk | data = 22.02 2012 | język = pl | data dostępu = 2012-08-15}}</ref>.
-== Zastosowanie ==
+== Zastosowanie historyczne ==
 Lukrecja (lub preparaty pochodne) była stosowana jako:
@@ Linia 8: / Linia 8: @@
 * w Indiach jako afrodyzjak,<ref name="panacea"/>
 * stosowano również różne preparaty lukrecji w leczeniu choroby wrzodowej żołądka, przewlekłego zapalenia wątroby i w zapobieganiu nowotworom wątroby<ref name="panacea"/>
 == Ciekawostki ==

Sauron o 10:38, 17 sie 2012

2012-08-17T10:38:43Z

← poprzednia wersja		Wersja z 12:38, 17 sie 2012
Linia 1:		Linia 1:
	Już w starożytnym Egipcie, Grecji i Rzymie uchodziła za bardzo skuteczny lek. Uważano też, że jej korzeń posiada magiczną moc. Wysoko ceniona była w medycynie chińskiej. Cesarz Shen Nung (ok. 3000 lat p.n.e.) zaliczył ją do roślin leczniczych. Do medycyny europejskiej wprowadzono lukrecję w [[XIII]] w. W średniowiecznej Europie z gotowanego korzenia otrzymywano ciemną i gęstą masę, którą formowano w pałeczki (lukrecję). W [[XVI]] i [[XVII]] wieku [[:pl:Hieronim_Bock\|Hieronymus Bock]] (botanik) i Matthiolus używali korzeń lukrecji jako środek wykrztuśny oraz w leczeniu chorób wątroby, żołądka, nerek i pęcherza moczowego. Współczesne badania potwierdziły silne przeciwzapalne właściwości wyciągów z lukrecji. Obecnie Lukrecja przeżywa swój renesans, prowadzone są badania nad jej właściwościami w leczeniu wrzodów żołądka czy hamowania rozwoju raka wątroby<ref name="panacea"/>, została uznana za roślinę roku 2012 (wyboru dokonał zespół naukowców z Uniwersytetu w Würzburgu w Niemczech oraz przedstawiciele WWF)<ref name="roty"/>.		Już w starożytnym Egipcie, Grecji i Rzymie uchodziła za bardzo skuteczny lek. Uważano też, że jej korzeń posiada magiczną moc. Wysoko ceniona była w medycynie chińskiej. Cesarz Shen Nung (ok. 3000 lat p.n.e.) zaliczył ją do roślin leczniczych. Do medycyny europejskiej wprowadzono lukrecję w [[XIII]] w. W średniowiecznej Europie z gotowanego korzenia otrzymywano ciemną i gęstą masę, którą formowano w pałeczki (lukrecję). W [[XVI]] i [[XVII]] wieku [[:pl:Hieronim_Bock\|Hieronymus Bock]] (botanik) i Matthiolus używali korzeń lukrecji jako środek wykrztuśny oraz w leczeniu chorób wątroby, żołądka, nerek i pęcherza moczowego. Współczesne badania potwierdziły silne przeciwzapalne właściwości wyciągów z lukrecji. Obecnie Lukrecja przeżywa swój renesans, prowadzone są badania nad jej właściwościami w leczeniu wrzodów żołądka czy hamowania rozwoju raka wątroby<ref name="panacea"/>, została uznana za roślinę roku 2012 (wyboru dokonał zespół naukowców z Uniwersytetu w Würzburgu w Niemczech oraz przedstawiciele WWF)<ref name="roty">{{cytuj stronę \| url = http://dziecisawazne.pl/lukrecja-roslina-2012-roku/ \| tytuł = Lukrecja rośliną 2012 roku \| autor = Karolina Ślusarczyk \| data = 22.02 2012 \| język = pl \| data dostępu = 2012-08-15}}</ref>.

	== Zastosowanie ==		== Zastosowanie ==
Linia 15:		Linia 15:

	{{Cytat duży\|….Gasi pragnienie, gdy trzyma się go w ustach…\|o korzeniu lukrecji pisał Theofrastus z Lesbos gdzieś około 310 r. p.n.e.}}		{{Cytat duży\|….Gasi pragnienie, gdy trzyma się go w ustach…\|o korzeniu lukrecji pisał Theofrastus z Lesbos gdzieś około 310 r. p.n.e.}}

	{{Cytat duży\|Lukrecja jest wyjątkowa. Można nią szybko ukoić ból gardła i kaszel. Zioło to było używane przed wiekami przez starożytnych lekarzy greckich i egipskich w infekcjach gardła – leczyło kaszel, chrypkę i astmę<ref name="roty">{{cytuj stronę \| url = http://dziecisawazne.pl/lukrecja-roslina-2012-roku/ \| tytuł = Lukrecja rośliną 2012 roku \| autor = Karolina Ślusarczyk \| data = 22.02 2012 \| język = pl \| data dostępu = 2012-08-15}}</ref>\|profesor Johannes Mayer, ekspert od historii leczniczej i botaniki na Uniwersytecie Würzburg.}}

	== Przepisy ==		== Przepisy ==

Sauron: /* Zastosowanie */

2012-08-17T10:36:59Z

Zastosowanie

← poprzednia wersja		Wersja z 12:36, 17 sie 2012
Linia 5:		Linia 5:
	Lukrecja (lub preparaty pochodne) była stosowana jako:		Lukrecja (lub preparaty pochodne) była stosowana jako:
	* przez Egipcjan w III w. p.n.e. jako lek od kaszlu,<ref name="panacea">{{cytuj stronę \| url = http://www.panacea.pl/articles.php?id=2205 \| tytuł = Fitoterapia chorób przewodu pokarmowego - Lukrecja \| autor = prof. dr hab. med. Konstanty Zbigniew Korolkiewicz \| data = 03.2008 \| praca = Panacea Nr 1 (22) \| strony = strony: 14-17 \| język = pl \| data dostępu = 2012-08-17}}</ref>		* przez Egipcjan w III w. p.n.e. jako lek od kaszlu,<ref name="panacea">{{cytuj stronę \| url = http://www.panacea.pl/articles.php?id=2205 \| tytuł = Fitoterapia chorób przewodu pokarmowego - Lukrecja \| autor = prof. dr hab. med. Konstanty Zbigniew Korolkiewicz \| data = 03.2008 \| praca = Panacea Nr 1 (22) \| strony = strony: 14-17 \| język = pl \| data dostępu = 2012-08-17}}</ref>
			* "była używane przed wiekami przez starożytnych lekarzy greckich i egipskich w infekcjach gardła – leczyło kaszel, chrypkę i astmę” - profesor Johannes Mayer, ekspert od historii leczniczej i botaniki na Uniwersytecie Würzburg<ref name="roty"/>,
	* w Indiach jako afrodyzjak,<ref name="panacea"/>		* w Indiach jako afrodyzjak,<ref name="panacea"/>
	* stosowano również różne preparaty lukrecji w leczeniu choroby wrzodowej żołądka, przewlekłego zapalenia wątroby i w zapobieganiu nowotworom wątroby<ref name="panacea"/>		* stosowano również różne preparaty lukrecji w leczeniu choroby wrzodowej żołądka, przewlekłego zapalenia wątroby i w zapobieganiu nowotworom wątroby<ref name="panacea"/>