Lak - Historia wersji

Sauron o 10:56, 22 gru 2015

2015-12-22T10:56:43Z

← poprzednia wersja		Wersja z 12:56, 22 gru 2015
Linia 1:		Linia 1:
	[[Plik:Almanach-Pieczec-XV.jpeg\|thumb\|Składana pieczęć i jej odcisk w laku ([[XV]] wiek)]]		[[Plik:Almanach-Pieczec-XV.jpeg\|thumb\|Składana pieczęć i jej odcisk w laku ([[XV]] wiek)]]
	[[Lak]] jest jednorodną substancją uzyskującą stan płynny w temperaturze od kilkudziesięciu to kilkuset stopni Celsiusza (np. w płomieniu [[Świeca\|świecy]]) wykorzystywaną do znakowania listów, uszczelniania butelek oraz jako klej. Jego skład i właściwości są bardzo różnorodne, głównie ze względu na zmiany jakie wprowadzano w recepturach [[Lak\|laku]] wraz z pojawianiem się nowych surowców i technologii.		[[Lak]] jest jednorodną substancją uzyskującą stan płynny w temperaturze od kilkudziesięciu to kilkuset stopni Celsiusza (np. w płomieniu [[Świeca\|świecy]]) wykorzystywaną do znakowania listów, uszczelniania butelek oraz jako klej. Jego skład i właściwości są bardzo różnorodne, głównie ze względu na zmiany jakie wprowadzano w recepturach [[Lak\|laku]] wraz z pojawianiem się nowych surowców i technologii.

			{{Uwaga\|[[Lak]] nie jest tym samym co [[Laka\|laka]] - żywica drzewa lakowego}}

	Obecnie spotykany [[Lak\|lak]] jest błyszcząca substancją, na pierwszy rzut oka może kojarzyć się z parafiną, występująca w szerokiej gamie kolorów i charakteryzującą się względną kruchością. Stosowany jest głównie dekoracyjnie do stemplowania zaproszeń, dyplomów i uszczelniania korków od butelek (przeważnie w wypadku wyrobu win na domową skalę).		Obecnie spotykany [[Lak\|lak]] jest błyszcząca substancją, na pierwszy rzut oka może kojarzyć się z parafiną, występująca w szerokiej gamie kolorów i charakteryzującą się względną kruchością. Stosowany jest głównie dekoracyjnie do stemplowania zaproszeń, dyplomów i uszczelniania korków od butelek (przeważnie w wypadku wyrobu win na domową skalę).

Sauron o 09:51, 21 lut 2012

2012-02-21T09:51:58Z

← poprzednia wersja		Wersja z 11:51, 21 lut 2012
Linia 7:		Linia 7:

	[[Plik:Petrus Christus 004.jpeg\|thumb\|Zastosowaniu [[Lak\|laku]] jako kleju (rysunek na ścianie) ([[XV]] wiek)]]		[[Plik:Petrus Christus 004.jpeg\|thumb\|Zastosowaniu [[Lak\|laku]] jako kleju (rysunek na ścianie) ([[XV]] wiek)]]
	Główna zmiana w składzie [[Lak\|laku]] nastąpiła po otwarciu szlaków handlowych pomiędzy Europą a Indiami. Do tego okresu, w średniowieczu i wcześniej, podstawowym materiałem był [[wikipedia:pl:Wosk_pszczeli\|wosk pszczeli]] i [[wikipedia:pl:Terpentyna_wenecka\|wenecka terpentyna]] (zielono-żółty ekstrakt z [[wikipedia:pl:Modrzew\|modrzewia europejskiego]]). Najwcześniejsze formy [[Lak\|laku]] nie były barwione, w późniejszym okresie używano [[wikipedia:pl:Cynober_(minerał)\|cynobru]]. Od [[XVI]] wieku najpopularniejszą substancją bazową stał się [[~~wikipedia:pl:~~Szelak\|szelak]] w połączeniu z [[Terpentyna\|terpentyną]], żywicami, kredą lub gipsem oraz dodatkami barwiącymi (ciągle najpopularniejszy był [[wikipedia:pl:Cynober_(minerał)\|cynober]] lub [[wikipedia:pl:Minia_ołowiowa\|minia ołowiowa]]). Ilość wypełniacza w postaci kredy decydowała czy [[Lak\|lak]] będzie gorszej jakości, stosowany do uszczelniania (np. butelek z winem) czy, lepszej jakości, do sygnowania dokumentów. W niektórych wypadkach, jak przy znacznych rozmiarów pieczęciach na publicznych dokumentach - ciągle używano wosku pszczelego.		Główna zmiana w składzie [[Lak\|laku]] nastąpiła po otwarciu szlaków handlowych pomiędzy Europą a Indiami. Do tego okresu, w średniowieczu i wcześniej, podstawowym materiałem był [[wikipedia:pl:Wosk_pszczeli\|wosk pszczeli]] i [[wikipedia:pl:Terpentyna_wenecka\|wenecka terpentyna]] (zielono-żółty ekstrakt z [[wikipedia:pl:Modrzew\|modrzewia europejskiego]]). Najwcześniejsze formy [[Lak\|laku]] nie były barwione, w późniejszym okresie używano [[wikipedia:pl:Cynober_(minerał)\|cynobru]]. Od [[XVI]] wieku najpopularniejszą substancją bazową stał się [[Szelak\|szelak]] w połączeniu z [[Terpentyna\|terpentyną]], żywicami, kredą lub gipsem oraz dodatkami barwiącymi (ciągle najpopularniejszy był [[wikipedia:pl:Cynober_(minerał)\|cynober]] lub [[wikipedia:pl:Minia_ołowiowa\|minia ołowiowa]]). Ilość wypełniacza w postaci kredy decydowała czy [[Lak\|lak]] będzie gorszej jakości, stosowany do uszczelniania (np. butelek z winem) czy, lepszej jakości, do sygnowania dokumentów. W niektórych wypadkach, jak przy znacznych rozmiarów pieczęciach na publicznych dokumentach - ciągle używano wosku pszczelego.
	Okazjonalnie [[Lak\|lak]] pieczęciowy mógł być perfumowany [[wikipedia:pl:Ambra\|ambrą]], [[wikipedia:pl:Piżmo\|piżmem]] lub innymi zapachami.<ref>Tomlinson, C., ed. (1866). "[[wikipedia:Tomlinson's_Cyclopaedia_of_Useful_Arts\|Tomlinson's Cyclopaedia of Useful Arts]]". Londyn: Virtue & Co. Tom II, strona 495.</ref>		Okazjonalnie [[Lak\|lak]] pieczęciowy mógł być perfumowany [[wikipedia:pl:Ambra\|ambrą]], [[wikipedia:pl:Piżmo\|piżmem]] lub innymi zapachami.<ref>Tomlinson, C., ed. (1866). "[[wikipedia:Tomlinson's_Cyclopaedia_of_Useful_Arts\|Tomlinson's Cyclopaedia of Useful Arts]]". Londyn: Virtue & Co. Tom II, strona 495.</ref>

Sauron o 15:46, 15 sie 2011

2011-08-15T15:46:40Z

← poprzednia wersja		Wersja z 17:46, 15 sie 2011
Linia 1:		Linia 1:
			[[Plik:Almanach-Pieczec-XV.jpeg\|thumb\|Składana pieczęć i jej odcisk w laku ([[XV]] wiek)]]
	[[Lak]] jest jednorodną substancją uzyskującą stan płynny w temperaturze od kilkudziesięciu to kilkuset stopni Celsiusza (np. w płomieniu [[Świeca\|świecy]]) wykorzystywaną do znakowania listów, uszczelniania butelek oraz jako klej. Jego skład i właściwości są bardzo różnorodne, głównie ze względu na zmiany jakie wprowadzano w recepturach [[Lak\|laku]] wraz z pojawianiem się nowych surowców i technologii.		[[Lak]] jest jednorodną substancją uzyskującą stan płynny w temperaturze od kilkudziesięciu to kilkuset stopni Celsiusza (np. w płomieniu [[Świeca\|świecy]]) wykorzystywaną do znakowania listów, uszczelniania butelek oraz jako klej. Jego skład i właściwości są bardzo różnorodne, głównie ze względu na zmiany jakie wprowadzano w recepturach [[Lak\|laku]] wraz z pojawianiem się nowych surowców i technologii.

	~~[[Plik:Almanach-Pieczec-XV.jpeg\|thumb\|Składana pieczęć i jej odcisk w laku ([[XV]] wiek)]]~~
	Obecnie spotykany [[Lak\|lak]] jest błyszcząca substancją, na pierwszy rzut oka może kojarzyć się z parafiną, występująca w szerokiej gamie kolorów i charakteryzującą się względną kruchością. Stosowany jest głównie dekoracyjnie do stemplowania zaproszeń, dyplomów i uszczelniania korków od butelek (przeważnie w wypadku wyrobu win na domową skalę).		Obecnie spotykany [[Lak\|lak]] jest błyszcząca substancją, na pierwszy rzut oka może kojarzyć się z parafiną, występująca w szerokiej gamie kolorów i charakteryzującą się względną kruchością. Stosowany jest głównie dekoracyjnie do stemplowania zaproszeń, dyplomów i uszczelniania korków od butelek (przeważnie w wypadku wyrobu win na domową skalę).

	== Skład historyczny ==		== Skład historyczny ==

			[[Plik:Petrus Christus 004.jpeg\|thumb\|Zastosowaniu [[Lak\|laku]] jako kleju (rysunek na ścianie) ([[XV]] wiek)]]
	Główna zmiana w składzie [[Lak\|laku]] nastąpiła po otwarciu szlaków handlowych pomiędzy Europą a Indiami. Do tego okresu, w średniowieczu i wcześniej, podstawowym materiałem był [[wikipedia:pl:Wosk_pszczeli\|wosk pszczeli]] i [[wikipedia:pl:Terpentyna_wenecka\|wenecka terpentyna]] (zielono-żółty ekstrakt z [[wikipedia:pl:Modrzew\|modrzewia europejskiego]]). Najwcześniejsze formy [[Lak\|laku]] nie były barwione, w późniejszym okresie używano [[wikipedia:pl:Cynober_(minerał)\|cynobru]]. Od [[XVI]] wieku najpopularniejszą substancją bazową stał się [[wikipedia:pl:Szelak\|szelak]] w połączeniu z [[Terpentyna\|terpentyną]], żywicami, kredą lub gipsem oraz dodatkami barwiącymi (ciągle najpopularniejszy był [[wikipedia:pl:Cynober_(minerał)\|cynober]] lub [[wikipedia:pl:Minia_ołowiowa\|minia ołowiowa]]). Ilość wypełniacza w postaci kredy decydowała czy [[Lak\|lak]] będzie gorszej jakości, stosowany do uszczelniania (np. butelek z winem) czy, lepszej jakości, do sygnowania dokumentów. W niektórych wypadkach, jak przy znacznych rozmiarów pieczęciach na publicznych dokumentach - ciągle używano wosku pszczelego.		Główna zmiana w składzie [[Lak\|laku]] nastąpiła po otwarciu szlaków handlowych pomiędzy Europą a Indiami. Do tego okresu, w średniowieczu i wcześniej, podstawowym materiałem był [[wikipedia:pl:Wosk_pszczeli\|wosk pszczeli]] i [[wikipedia:pl:Terpentyna_wenecka\|wenecka terpentyna]] (zielono-żółty ekstrakt z [[wikipedia:pl:Modrzew\|modrzewia europejskiego]]). Najwcześniejsze formy [[Lak\|laku]] nie były barwione, w późniejszym okresie używano [[wikipedia:pl:Cynober_(minerał)\|cynobru]]. Od [[XVI]] wieku najpopularniejszą substancją bazową stał się [[wikipedia:pl:Szelak\|szelak]] w połączeniu z [[Terpentyna\|terpentyną]], żywicami, kredą lub gipsem oraz dodatkami barwiącymi (ciągle najpopularniejszy był [[wikipedia:pl:Cynober_(minerał)\|cynober]] lub [[wikipedia:pl:Minia_ołowiowa\|minia ołowiowa]]). Ilość wypełniacza w postaci kredy decydowała czy [[Lak\|lak]] będzie gorszej jakości, stosowany do uszczelniania (np. butelek z winem) czy, lepszej jakości, do sygnowania dokumentów. W niektórych wypadkach, jak przy znacznych rozmiarów pieczęciach na publicznych dokumentach - ciągle używano wosku pszczelego.
	Okazjonalnie [[Lak\|lak]] pieczęciowy mógł być perfumowany [[wikipedia:pl:Ambra\|ambrą]], [[wikipedia:pl:Piżmo\|piżmem]] lub innymi zapachami.<ref>Tomlinson, C., ed. (1866). "[[wikipedia:Tomlinson's_Cyclopaedia_of_Useful_Arts\|Tomlinson's Cyclopaedia of Useful Arts]]". Londyn: Virtue & Co. Tom II, strona 495.</ref>		Okazjonalnie [[Lak\|lak]] pieczęciowy mógł być perfumowany [[wikipedia:pl:Ambra\|ambrą]], [[wikipedia:pl:Piżmo\|piżmem]] lub innymi zapachami.<ref>Tomlinson, C., ed. (1866). "[[wikipedia:Tomlinson's_Cyclopaedia_of_Useful_Arts\|Tomlinson's Cyclopaedia of Useful Arts]]". Londyn: Virtue & Co. Tom II, strona 495.</ref>

Sauron o 15:05, 15 sie 2011

2011-08-15T15:05:39Z

← poprzednia wersja		Wersja z 17:05, 15 sie 2011
Linia 1:		Linia 1:
	[[Lak]] jest jednorodną substancją uzyskującą stan płynny w temperaturze od kilkudziesięciu to kilkuset stopni Celsiusza (np. w płomieniu [[Świeca\|świecy]]) wykorzystywaną do znakowania listów, uszczelniania butelek oraz jako klej. Jego skład i właściwości są bardzo różnorodne, głównie ze względu na zmiany jakie wprowadzano w recepturach [[Lak\|laku]] wraz z pojawianiem się nowych surowców i technologii.		[[Lak]] jest jednorodną substancją uzyskującą stan płynny w temperaturze od kilkudziesięciu to kilkuset stopni Celsiusza (np. w płomieniu [[Świeca\|świecy]]) wykorzystywaną do znakowania listów, uszczelniania butelek oraz jako klej. Jego skład i właściwości są bardzo różnorodne, głównie ze względu na zmiany jakie wprowadzano w recepturach [[Lak\|laku]] wraz z pojawianiem się nowych surowców i technologii.

			[[Plik:Almanach-Pieczec-XV.jpeg\|thumb\|Składana pieczęć i jej odcisk w laku ([[XV]] wiek)]]
	Obecnie spotykany [[Lak\|lak]] jest błyszcząca substancją, na pierwszy rzut oka może kojarzyć się z parafiną, występująca w szerokiej gamie kolorów i charakteryzującą się względną kruchością. Stosowany jest głównie dekoracyjnie do stemplowania zaproszeń, dyplomów i uszczelniania korków od butelek (przeważnie w wypadku wyrobu win na domową skalę).		Obecnie spotykany [[Lak\|lak]] jest błyszcząca substancją, na pierwszy rzut oka może kojarzyć się z parafiną, występująca w szerokiej gamie kolorów i charakteryzującą się względną kruchością. Stosowany jest głównie dekoracyjnie do stemplowania zaproszeń, dyplomów i uszczelniania korków od butelek (przeważnie w wypadku wyrobu win na domową skalę).

Sauron: Utworzył nową stronę „Lak jest jednorodną substancją uzyskującą stan płynny w temperaturze od kilkudziesięciu to kilkuset stopni Celsiusza (np. w płomieniu świecy) wy...”

2011-08-15T15:03:04Z

Utworzył nową stronę „Lak jest jednorodną substancją uzyskującą stan płynny w temperaturze od kilkudziesięciu to kilkuset stopni Celsiusza (np. w płomieniu świecy) wy...”

Nowa strona

[[Lak]] jest jednorodną substancją uzyskującą stan płynny w temperaturze od kilkudziesięciu to kilkuset stopni Celsiusza (np. w płomieniu [[Świeca|świecy]]) wykorzystywaną do znakowania listów, uszczelniania butelek oraz jako klej. Jego skład i właściwości są bardzo różnorodne, głównie ze względu na zmiany jakie wprowadzano w recepturach [[Lak|laku]] wraz z pojawianiem się nowych surowców i technologii.

Obecnie spotykany [[Lak|lak]] jest błyszcząca substancją, na pierwszy rzut oka może kojarzyć się z parafiną, występująca w szerokiej gamie kolorów i charakteryzującą się względną kruchością. Stosowany jest głównie dekoracyjnie do stemplowania zaproszeń, dyplomów i uszczelniania korków od butelek (przeważnie w wypadku wyrobu win na domową skalę).

== Skład historyczny ==
Główna zmiana w składzie [[Lak|laku]] nastąpiła po otwarciu szlaków handlowych pomiędzy Europą a Indiami. Do tego okresu, w średniowieczu i wcześniej, podstawowym materiałem był [[wikipedia:pl:Wosk_pszczeli|wosk pszczeli]] i [[wikipedia:pl:Terpentyna_wenecka|wenecka terpentyna]] (zielono-żółty ekstrakt z [[wikipedia:pl:Modrzew|modrzewia europejskiego]]). Najwcześniejsze formy [[Lak|laku]] nie były barwione, w późniejszym okresie używano [[wikipedia:pl:Cynober_(minerał)|cynobru]]. Od [[XVI]] wieku najpopularniejszą substancją bazową stał się [[wikipedia:pl:Szelak|szelak]] w połączeniu z [[Terpentyna|terpentyną]], żywicami, kredą lub gipsem oraz dodatkami barwiącymi (ciągle najpopularniejszy był [[wikipedia:pl:Cynober_(minerał)|cynober]] lub [[wikipedia:pl:Minia_ołowiowa|minia ołowiowa]]). Ilość wypełniacza w postaci kredy decydowała czy [[Lak|lak]] będzie gorszej jakości, stosowany do uszczelniania (np. butelek z winem) czy, lepszej jakości, do sygnowania dokumentów. W niektórych wypadkach, jak przy znacznych rozmiarów pieczęciach na publicznych dokumentach - ciągle używano wosku pszczelego.
Okazjonalnie [[Lak|lak]] pieczęciowy mógł być perfumowany [[wikipedia:pl:Ambra|ambrą]], [[wikipedia:pl:Piżmo|piżmem]] lub innymi zapachami.<ref>Tomlinson, C., ed. (1866). "[[wikipedia:Tomlinson's_Cyclopaedia_of_Useful_Arts|Tomlinson's Cyclopaedia of Useful Arts]]". Londyn: Virtue & Co. Tom II, strona 495.</ref>

Po 1866 roku było w użytku kilka kolorów [[Lak|laku]]: złoty (uzyskiwany z [[wikipedia:pl:Mika|miki]]), niebieski (błękit kobaltowy lub błękit miedzi), czarny ([[wikipedia:pl:Sadza|sadza]]), biały ([[wikipedia:pl:Biel_ołowiowa|biel ołowiowa]]), żółty ([http://webmineral.com/data/Schuetteite.shtml Schuetteite]), zielony ([[wikipedia:pl:Grynszpan|grynszpan]]). Prócz walorów ozdobnych znaleziono praktyczne zastosowanie barwienia [[Lak|laku]] i tak np. Korona Brytyjska przyporządkowała różne kolory pieczęci lakowych do poszczególnych typów dokumentów.

== Przypisy ==
<references/>

<br>
[[Kategoria:Rzemieślnictwo]]
[[Kategoria:Utensylia]]