Cyna - Historia wersji

Sauron o 09:49, 6 lis 2012

2012-11-06T09:49:28Z

← poprzednia wersja		Wersja z 11:49, 6 lis 2012
Linia 31:		Linia 31:
	----		----
	[[Kategoria:Rzemieślnictwo]]		[[Kategoria:Rzemieślnictwo]]
			[[Kategoria:Wyroby z cyny]]

Sauron: Głownie poprawiona stylistyka

2010-10-21T13:03:11Z

Głownie poprawiona stylistyka

← poprzednia wersja		Wersja z 15:03, 21 paź 2010
Linia 1:		Linia 1:
	[[Cyna]] jest pierwiastkiem występującym w dużych ilościach w skorupie ziemskiej. W czystej formie~~, najbardziej pożądanej przy kontakcie z żywnością,~~ jest bardzo miękka i przez to najczęściej w otaczających nas przedmiotach - domieszkowana. Dodatkowo proces oczyszczania rudy jest procesem kosztownym i dlatego też w potocznym rozumieniu, zwykło się używać określenia [[cyna]] dla całej gamy jej stopów.		[[Cyna]] jest pierwiastkiem występującym w dużych ilościach w skorupie ziemskiej. W czystej formie jest bardzo miękka i przez to najczęściej w otaczających nas przedmiotach - domieszkowana. Dodatkowo proces oczyszczania rudy jest procesem kosztownym i dlatego też w potocznym rozumieniu, zwykło się używać określenia [[cyna]] dla całej gamy jej stopów. W tym najpopularniejszego stopu [[Cyna\|cyny]] z ołowiem.

	Ze względu na dostępność, niską temperaturę topnienia, łatwość odlewania, dobre własności mechaniczne a także stosunkowo niską cenę ~~cyny~~, przedmioty cynowe były niegdyś bardzo popularne ~~od wczesnego średniowiecza, największy~~ rozkwit przedmiotów z cyny ~~nastąpił~~ pomiędzy [[XIV]] i [[XVI]] w.		Ze względu na dostępność, niską temperaturę topnienia, łatwość odlewania, dobre własności mechaniczne a także stosunkowo niską cenę, przedmioty cynowe były niegdyś bardzo popularne. Największy rozkwit produkcji przedmiotów wykonanych z [[Cyna\|cyny]] przypisuje się okresowi późnego [[Średniowiecze\|średniowiecza]] i [[Renesans\|renesansu]], czyli na lata pomiędzy [[XIV]] i [[XVI]] wiekiem.

	[[Cyna\|Cyny]] używa się do pokrywania innych metali cienką warstwą antykorozyjną. Proces cynowania stosowany jest do zabezpieczania stalowych naczyń stosowanych w przemyśle spożywczym np. puszek do konserw oraz konwi na mleko.		[[Cyna\|Cyny]] używa się również do pokrywania innych metali cienką warstwą antykorozyjną. Proces cynowania stosowany obecnie jest do zabezpieczania stalowych naczyń stosowanych w przemyśle spożywczym np. puszek do konserw oraz konwi na mleko. Historycznie cynowanie chroniło przed szkodliwymi dla zdrowia tlenkami miedzi powstającymi np. w naczyniach miedzianych.

	Największe złoża cyny mieszczą się w Indonezji, Chinach, Tajlandii, Boliwii, Malezji, Rosji, Brazylii, Birmie i Australii.<ref>[http://pl.wikipedia.org/wiki/Cyna Wikipedia.org]</ref>		Największe złoża cyny mieszczą się w Indonezji, Chinach, Tajlandii, Boliwii, Malezji, Rosji, Brazylii, Birmie i Australii.<ref>[http://pl.wikipedia.org/wiki/Cyna Wikipedia.org]</ref>
Linia 27:		Linia 27:
	== Bibliografia ==		== Bibliografia ==
	<references/>		<references/>

			<br>
			----
			[[Kategoria:Rzemieślnictwo]]

Sauron: Utworzył nową stronę „Cyna jest pierwiastkiem występującym w dużych ilościach w skorupie ziemskiej. W czystej formie, najbardziej pożądanej przy kontakcie z żywnością, jest bar...”

2010-07-28T10:31:10Z

Utworzył nową stronę „Cyna jest pierwiastkiem występującym w dużych ilościach w skorupie ziemskiej. W czystej formie, najbardziej pożądanej przy kontakcie z żywnością, jest bar...”

Nowa strona

[[Cyna]] jest pierwiastkiem występującym w dużych ilościach w skorupie ziemskiej. W czystej formie, najbardziej pożądanej przy kontakcie z żywnością, jest bardzo miękka i przez to najczęściej w otaczających nas przedmiotach - domieszkowana. Dodatkowo proces oczyszczania rudy jest procesem kosztownym i dlatego też w potocznym rozumieniu, zwykło się używać określenia [[cyna]] dla całej gamy jej stopów.

Ze względu na dostępność, niską temperaturę topnienia, łatwość odlewania, dobre własności mechaniczne a także stosunkowo niską cenę cyny, przedmioty cynowe były niegdyś bardzo popularne od wczesnego średniowiecza, największy rozkwit przedmiotów z cyny nastąpił pomiędzy [[XIV]] i [[XVI]] w.

[[Cyna|Cyny]] używa się do pokrywania innych metali cienką warstwą antykorozyjną. Proces cynowania stosowany jest do zabezpieczania stalowych naczyń stosowanych w przemyśle spożywczym np. puszek do konserw oraz konwi na mleko.

Największe złoża cyny mieszczą się w Indonezji, Chinach, Tajlandii, Boliwii, Malezji, Rosji, Brazylii, Birmie i Australii.<ref>[http://pl.wikipedia.org/wiki/Cyna Wikipedia.org]</ref>

Domieszkowana cyna, wykorzystywana do wytwarzania szerokiej gamy przedmiotów domowych i spożywczych, w krajach anglojęzycznych znana jest jako ''[[wikipedia:Pewter|pewter]]''. W języku Polskim nie powstała osobna nazwa dla tego stopu.

== Oznaczenia stopów ==
* "zinn-bleifrei" - "cynowy - bezołowiowy"
* "fein zinn" - "czysta cyna"
* "alte probe" - oznacza cynę z domieszką ołowiu<ref>[http://www.pewtertankardsflagons.com/index.php?p=1_2_-Marks Oznaczenia stopów cyny i popularne symbole]</ref>

== Historia ==
Z zapisów cechowych z Elbląga:
* 1421r ustalono że w pracy mistrzowskiej było trzeba wykonać butle i stągwie z czystej [[Cyna|cyny]] wiec forma naczynia miała tu kolosalne znaczenie (jak i przeznaczenie - tu do przechowywania płynów zimnych).
* Na zjeździe przedstawicieli cechów miast pruskich z 28.III.1410r. w Elblągu ustalono, ze następujące przedmioty maja być wykonywane z określonych rodzajów metalu:
** czysta cyna-butle
** cyna próby 4tej (3 funty cyny, 1 funt ołowiu) - misy
Zmieniono później postanowienie co do mis, dając pozwolenie na wykonanie ich z czystej cyny, konwie zaś z próby 4tej.
* W 1432r. ustalono znów próbę 14ta dla stągwi.
* W 1435r. zalecono aby konwie były z próby 3ciej, misy i talerze z próby 6tej, butle z czystej cyny.
* Dopiero w 1779 roku nakazano bezwzględnie stosowanie tylko czystej cyny (fein Zinn, w przypadku angielskich dodatkowo znak aniołka) a stare wyroby ze stopów cyny z ołowiem maja być przetopione lub oznaczone "Alte probe". <ref>[http://www.freha.pl/index.php?s=&showtopic=913&view=findpost&p=130072 Freha.pl (odlewnictwo) Odlewy cynowe] Autor: [http://www.freha.pl/index.php?showuser=217 EwKa]</ref>

== Bibliografia ==
<references/>