https://almanach.historyczny.org/wiki/Specjalna:Ostatnie_zmiany Obserwuj najświeższe zmiany w tej wiki. pl MediaWiki 1.46.0 Wed, 07 Oct 2026 01:37:13 GMT https://almanach.historyczny.org/wiki/?title=Cyna&diff=7720&oldid=5909 https://almanach.historyczny.org/wiki/?title=Cyna&diff=7720&oldid=5909 <p>Anulowano wersję <a href="/wiki/Specjalna:R%C3%B3%C5%BCnica/7719" title="Specjalna:Różnica/7719">7719</a> autorstwa <a href="/wiki/Specjalna:Wk%C5%82ad/Sauron" title="Specjalna:Wkład/Sauron">Sauron</a> (<a href="/wiki/Dyskusja_u%C5%BCytkownika:Sauron" title="Dyskusja użytkownika:Sauron">dyskusja</a>)</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw-interface=""> <tr class="diff-title" lang="pl"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 21:45, 17 wrz 2026</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-multi" lang="pl">(Nie pokazano 1 pośredniej wersji utworzonej przez tego samego użytkownika)</td></tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="pl"><div class="mw-diff-empty">(Brak różnic)</div> </td></tr></table> Thu, 17 Sep 2026 19:45:02 GMT Sauron https://almanach.historyczny.org/wiki/Dyskusja:Cyna https://almanach.historyczny.org/wiki/?title=Saczek&diff=7718&oldid=7512 https://almanach.historyczny.org/wiki/?title=Saczek&diff=7718&oldid=7512 <p>Aktualizacja o nowe dane</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw-interface=""> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="pl"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← poprzednia wersja</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Wersja z 21:30, 17 wrz 2026</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Linia 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Linia 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Plik:2canoni2.jpeg|thumb|300px|Saczki przy łączonych nogawicach, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">pierwsze lata </del>[[XVI]] wieku<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Plik:2canoni2.jpeg|thumb|300px|Saczki przy łączonych nogawicach<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. Fragment fresku Pinturicchia ''Pius II kanonizuje Katarzynę ze Sieny''</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1502–1508, początek </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:Kategoria:XVI|</ins>XVI]] wieku.]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Saczek]] (ang</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"[[wikipedia:Codpiece|codpiece</del>]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">") to element stroju męskiego zakrywający przyrodzenie. Z początku pełniło funkcje obecnego rozporka, później ewoluowało w kierunku bardziej reprezentacyjnej funkcji lub wręcz karykaturalnego sposobu demonstrowania domniemanego męstwa.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Plik:Almanach-PowrotOdyseusza-XVI.jpeg|thumb|Powrót <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">odyseusza</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''Saczek''' (ang. ''[[wikipedia:Codpiece|codpiece]]'') — element dawnego europejskiego [[:Kategoria:Ubiór|ubioru]] męskiego, osłaniający genitalia i otwór z przodu nogawic. Początkowo miał postać klapy z materiału, natomiast w [[:Kategoria:XVI|XVI]] wieku przybierał również formy wypchane i wyraźnie wysunięte, stanowiące charakterystyczny akcent stroju.&lt;ref name="Breiding"&gt;Dirk H. Breiding, [https://www.metmuseum.org/essays/arms-and-armor-common-misconceptions-and-frequently-asked-questions ''Arms and Armor—Common Misconceptions and Frequently Asked Questions''], The Metropolitan Museum of Art, 1 października 2004, część 10: „Details of armor: the lance rest and the codpiece explained” (ang.).&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== Pochodzenie i rozwój ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Rozwój saczka wiązał się ze skracaniem górnych części ubioru męskiego w późnym [[:Kategoria:Średniowiecze|średniowieczu]]. Krótszy ubiór odsłaniał okolice krocza, które zakrywano klapą mocowaną do nogawic. Porównanie saczka do współczesnego rozporka przybliża jego funkcję użytkową, lecz nie oddaje odmiennej konstrukcji.&lt;ref name="Breiding" /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Na początku [[:Kategoria:XVI|XVI]] wieku zaczęto uwydatniać saczek przez wypychanie. Oprócz funkcji osłaniającej zyskał wówczas znaczenie dekoracyjne, podkreślając okolicę genitaliów. Pozostawał rozpowszechnionym elementem europejskiego stroju męskiego do końca tego stulecia.&lt;ref name="Breiding" /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Plik:Almanach-PowrotOdyseusza-XVI.jpeg|thumb|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">300px|Pinturicchio, ''</ins>Powrót <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Odyseusza'', znany także jako ''Penelopa z zalotnikami'', 1509, [[:Kategoria:XVI|XVI]] wiek. [[:Kategoria:Galeria Narodowa w Londynie|Galeria Narodowa w Londynie</ins>]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== Saczek w zbroi ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Metalowy odpowiednik saczka występował także w zbrojach. Jako osobna osłona płytowa pojawił się w drugiej dekadzie [[:Kategoria:XVI|XVI]] wieku i pozostawał w użyciu do około 1570 roku. Łączył funkcję ochronną z wpływami ówczesnej mody. Stosowano go przede wszystkim w zbrojach przeznaczonych do walki pieszej.&lt;ref name="Breiding" /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Przykładem zachowanego zabytku jest niemiecki saczek stalowy z około 1550 roku, znajdujący się w zbiorach Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku, nr inw. 14.25.862.&lt;ref&gt;[https://www.metmuseum.org/art/collection/search/22313 ''Codpiece''], niemiecki saczek stalowy, około 1550, The Metropolitan Museum of Art, nr inw. 14.25.862 (ang.).&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== Przypisy ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Ubiór]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategoria:Ubiór]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Kategoria:XVI]]</ins></div></td></tr> </table> Thu, 17 Sep 2026 19:30:57 GMT Sauron https://almanach.historyczny.org/wiki/Dyskusja:Saczek